Z cyklu: „Różności”
- Śladami Odkrywców
-- James Cook i jego pierwsza wokółziemska wyprawa 1768-1771r. - cz. 1
Pisząc o wielkich morskich odkrywcach, redakcja "Z pokładu..." nie ukrywa, że ogromną sympatią darzy kilka osób z tego zacnego grona, a wśród nich czołowe miejsce zajmuje James Cook.
W ciągu ostatnich 11 lat swojego życia, kapitan James Cook odbył aż TRZY wokółziemskie wyprawy odkrywcze, chociaż z tej ostatniej już nie powrócił żywy...Dzisiaj przedstawiamy mini opowieść o pierwszej z nich – Wyprawie na południową półkulę na pokładzie HMS "Endeavour"
z 1768 r.
* "Endeavour" był żaglowcem, który na stałe wpisał się do historii największych morskich wypraw, a to dzięki człowiekowi, który na liście odkrywców zajmuje jedno z pierwszych miejsc. Tym człowiekiem był oczywiście James Cook – obok Nelsona najwybitniejszy, najbardziej na świecie znany oficer Royal Navy. Cook, urodzony w 1728 r., będąc plebejskiego pochodzenia, zaczął swą morską karierę jako zwykły marynarz na statku handlowym. Obdarzony chłonnym, niespokojnym umysłem wyróżniał się wśród współtowarzyszy w kubryku. W wieku 27 lat zdecydował się na służbę w Royal Navy.
Dostrzeżono jego wybitne zdolności i cechy charakteru, zjednało mu to uznanie zwierzchników. Zasługi w wojnie prowadzonej przeciwko Francji w Kanadzie oraz wysoka ocena wykonanych przezeń prac kartograficznych przyspieszyły drogę kariery.
W 1768 r. prowadzono przygotowania do wyprawy, która oficjalnie miała zorganizować obserwatorium polowe na południowej półkuli, celem przeprowadzenia szczegółowych obserwacji zaćmienia Słońca. Po dłuższych poszukiwaniach odpowiedniego kandydata na kierownika wyprawy, wybór padł na Jamesa Cooka.
Równolegle trwały poszukiwania odpowiedniego statku. Admiralicja zwróciła uwagę na stocznie północno – wschodniego wybrzeża Anglii i wybór padł na miasto Whitby. Powstawały tu, wprawdzie nieco toporne w kształcie, lecz za to niezwykle solidne w konstrukcji statki do przewozu węgla. Wybrano 368 – tonowy żaglowiec "Earl of Pembroke", zbudowany w 1764 r. Był to trójmasztowiec o ożaglowaniu typu bark. Odkupiony przez Admiralicję przemianowany został na "Endeavour".
Latem 1768 r. przygotowania do ekspedycji dobiegły końca i w sierpniu "Endeavour" z 94 osobami na pokładzie opuścił Plymouth. Wyprawa miała teraz znacznie szerszy program badawczy. Chodziło już nie tylko o obserwację zaćmienia Słońca, lecz i o poznanie znajdujących się na tej trasie ziem, a także ciągle otwartą kwestię wielkiego Lądu Południowego (Terra Australis Incognita). Cook przeprowadził swój statek kursem południowo – zachodnim, w kierunku przylądka Horn, dokąd żeglarze dotarli w styczniu 1769 r. Wpłynąwszy na Pacyfik skierowali się w stronę Thaiti i 11 kwietnia "Eneavour" rzucił kotwicę u brzegów wyspy. Po wylądowaniu rozpoczęto przygotowania do przeprowadzenia obserwacji zaćmienia Słońca, które miało nastąpić
3 czerwca. Zbudowano polowe obserwatorium, prowadzono różnorodne prace badawcze, a także dokonano remontu statku przed dalszą podróżą. Stosunki z krajowcami układały się bardzo dobrze. Cook prowadził szczegółowe pomiary kartograficzne będące jego specjalnością...
c.d.n.
Sail-ho!
* Artykuł pochodzi z „Kalendarza MORZE 1992”
Źródło zdjęć:
https://pl.wikipedia.org/wiki/James_Cook..., dostęp 17.10.2022
https://pl.wikipedia.org/wiki/HMB_Endeavour..., dostęp 17.10.2022
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz