- bratanek, brat, czy kuzyn? Skomplikowane relacje rodzinne spadkobiercy gen. Teodora Karola Leona "Lubicz" Szydłowskiego i koniec "złotych czasów" dla Patrykoz. 2 poł. XIX w. oraz Skarżyńscy 1871 i Kozłowscy 1878 do Cichowskich 1900 r. Seria Trzy Pałace, pałac pierwszy PATRYKOZY
W 1863 r. w wyniku testamentu sporządzonego przez gen. Teodora Szydłowskiego dziedzica m.in. Patrykoz jego majątki przejął Antoni Jan Józef Szydłowski z Werbkowic. Kim był ów nowy dziedzic i jaki stopień pokrewieństwa łączył obu panów, bo z tym jest całkowite zamieszanie w różnych tekstach i trzeba to wyjaśnić koniecznie. A więc, gen. Teodor Szydłowski i Antoni Szydłowski byli braćmi stryjecznymi. Jak to możliwe? A już tłumaczymy. Obaj mieli wspólnego dziadka, którym był Teodor Kajetan Szydłowski (1714 - 1795) wojewoda płocki. Ojcem gen. Teodora był zaś Adam Jakub Szydłowski (1747 - 1820) starosta mielnicki, zaś Antoniego - Adam Kazimierz Szydłowski (1795 - 1846) a oni byli braćmi tyle że jeden od drugiego był o pokolenie starszy, czyli starszym był ojciec gen. Teodora Szydłowskiego. Adam Kazimierz Szydłowski miał dwie żony. Z Marii Iżyckiej h. Bończa było dwie córki, a z Teofili Anieli Kamienieckiej h. Pilawa (zm. 1824) był właśnie nasz Antoni Jan Józef Szydłowski. Z kolei żoną ojca gen. Teodora Szydłowskiego i jego matką, była Wiktoria Antonina Kuczyńska h. Ślepowron (1759 - 1840), córka Leona Michała Macieja Kuczyńskiego z Kuczyna (1716 - 1777).
Dziadek obu panów tj. Teodor Kajetan Szydłowski był zaś synem Jakuba Antoniego (1685 - 1734) chorążego ciechanowskiego i Antoniny Podoskiej h. Junosza. Nowy dziedzic i spadkobierca gen. Teodora Szydłowskiego, czyli Antoni Jan Józef Szydłowski był zaś żonaty z Elżbietą (zwaną też Elizą) Richthoten, której ród pochodził że Śląska tj. z Hartwigswaldu, ślub 💒 wzięli w 1848 r. i z tego związku urodził się ich syn - Mieczysław, którego gen. Teodor Szydłowski również uwzględnił w swoim testamencie, ale ów zmarł i potrzebne były w ostatniej chwili poprawki. Eliza czyli Elżbieta żona Antoniego Szydłowskiego żyła długo, zm. w 1911 r. przeżywszy swojego męża, o jedenaście lat, a który zm. w 1900 r. Wystarczy. Wracajmy do Patrykoz, które objął kuzyn Antoni Szydłowski w 1863 r. i któremu los i historia nie sprzyjała zupełnie. Wiadomo powstanie styczniowe, ale oprócz niego nastąpiło zniesienie pańszczyzny i uwłaszczenie chłopów, co dla konserwatywnych ziemian było prawdziwym ciosem poniżej pasa, a jak wiemy o tak nastąpiło przynajmniej pół wieku za późno i miało to swoje konsekwencje poważne dla dziejów Polski. W 1866 r. od dóbr Patrykozy odłączono ok. 774 mórg ziemi i nadzielono ją miejscowym chłopom, a majątek po gen. Teodorze Szydłowskim skurczył się do 2.300 mórg ziemi, składał się z Folwarku Patrykozy 702 mr., Folwarku Ruda 464 mr., tzw. Zwierzyńca 224 mr., oraz trzech kompleksów leśnych zwanych Kukowo Bagno 318 mr., Ginie 279 mr., i Borek 309 mr. Nowy dziedzic Antoni Szydłowski po nieudanych próbach opakowania skomplikowanej sytuacji w jakiej znalazł się majątek Patrykozy i sprzedaży części, na Czarnotach ale też i w samych Patrykozach, obciążony dodatkowo zapisami testamentu względem dożywotnich pensji dla 34 pracowników dworu gen. Teodora, pozbawiony bezpłatnej siły roboczej, rozpoczął akcję "ewakuację" co cenniejszych dóbr ruchomych z pałacu i nie tylko, ba podobno posunął się nawet do poszukiwania domniemanego skarbu podobno jak twierdził ukrytego przez ekscentrycznego brata stryjecznego i raczej nic nie znalazł, bo ostatecznie w 1871 r. sprzedał Patrykozy, które kupił Rajmund Skarżyński, który pozbył się ich już w 1878 r. na rzecz Leona Kozłowskiego, aż wreszcie te w 1900 r. trafiły w ręce rodziny Cichowskich, o czym opowiemy wam już w odcinku następnym i dokładniej. Zapraszamy
Dariusz M. Kosieradzki
