Czy to dobrze, że powiat sokołowski nie został przecięty żadną autostradą ani drogą ekspresową, mimo że w jego bezpośrednim otoczeniu domyka się jeden z najważniejszych układów drogowych we wschodniej Polsce?
To pytanie w 2026 roku przestaje być teoretyczne. Staje się codziennym doświadczeniem: mieszkańcy żyją w przestrzeni, która nie została przecięta przez A2, S19 ani S8, ale jednocześnie znajduje się w ich stosunkowo równym zasięgu.
Z jednej strony oznacza to brak tranzytu ciężkiego, brak hałasu, brak infrastruktury, która dzieli miasta na pół. Z drugiej – konieczność dojazdu kilkudziesięciu kilometrów, aby wejść na główne korytarze transportowe kraju.
I właśnie dlatego najważniejsze pytanie nie brzmi dziś „czy mamy drogi szybkiego ruchu”, ale: czy lepiej być w ich środku, czy pomiędzy nimi?
W układzie przestrzennym, powiat sokołowski znajduje się dokładnie w strefie pośredniej między trzema głównymi osiami transportowymi Polski wschodniej.
Na południu domyka się autostrada A2, łącząca Warszawę z Siedlcami i dalej z Białą Podlaską oraz wschodnią granicą kraju. Najbliższy dostęp dla mieszkańców Sokołowa prowadzi przez Siedlce, oddalone o około 30–35 minut jazdy drogą krajową nr 63.
Na wschodzie rozwija się droga ekspresowa S19 Via Carpatia – korytarz o znaczeniu europejskim, łączący Białystok z Lublinem i Rzeszowem. Najbliższy węzeł dla powiatu sokołowskiego znajduje się w Siemiatyczach Południowych, osiągalnych drogą krajową nr 62 przez Drohiczyn.
Na północny zachód przebiega droga ekspresowa S8, stanowiąca główną oś Warszawa–Białystok. Dojazd do węzła w Ostrowi Mazowieckiej zajmuje około 45–50 minut.
W praktyce oznacza to układ równych odległości: powiat sokołowski nie jest wpięty w żadną z tych tras, ale znajduje się w ich wspólnym promieniu oddziaływania.
Ten obraz uzupełniają drogi krajowe, które stanowią kręgosłup codziennej komunikacji regionu.
Droga krajowa nr 62 biegnie przez Węgrów, Sokołów Podlaski i Drohiczyn, tworząc główną oś wschód–zachód powiatu oraz naturalny dojazd w kierunku S19.
Droga krajowa nr 63 łączy Siedlce z Sokołowem i dalej prowadzi w stronę północnych połączeń regionu oraz autostrady A2.
To właśnie te dwie trasy sprawiają, że Sokołów pozostaje „wpięty” w system transportowy, mimo że nie posiada własnego węzła szybkiego ruchu.
W ostatnich latach istotnym elementem zmieniającym lokalną geometrię połączeń stała się przeprawa przez Bug w rejonie Granne – Krzemień Wieś. Most ten łączy Mazowsze z Podlasiem i wzmacnia kierunek Sokołów–Drohiczyn–Siemiatycze.
Nie jest to inwestycja o randze autostrady, ale jej znaczenie jest regionalnie przełomowe: skraca dystans do S19 i stabilizuje wschodni kierunek komunikacyjny powiatu.
Równolegle rozwija się droga wojewódzka nr 627, łącząca Sokołów Podlaski z Kosowem Lackim. To północno-zachodni korytarz wyjazdowy, prowadzący w stronę Ostrowi Mazowieckiej i dalej do S8.
W tle całego układu drogowego wraca również temat kolei.
Historyczne połączenie Sokołów Podlaski – Siedlce, realizowane przez linię kolejową nr 55, stanowiło przez dekady podstawowy kierunek transportowy mieszkańców regionu. Siedlce pozostają jednym z kluczowych węzłów kolejowych wschodniej Polski na magistrali E20 Warszawa–Terespol.
Dziś pojawia się koncepcja odbudowy tej linii jako połączenia regionalnego. W praktyce oznaczałoby to przywrócenie bezpośredniego dostępu Sokołowa do sieci kolejowej i skrócenie czasu podróży do Warszawy przez Siedlce.
To właśnie kolej, obok dróg, może w przyszłości zdefiniować na nowo relację Sokołowa z metropolią warszawską.
Równolegle od lat planowana jest także obwodnica Sokołowa Podlaskiego, ujęta w Programie Budowy 100 Obwodnic. Jej celem jest wyprowadzenie ruchu tranzytowego z centrum miasta, szczególnie z przebiegu dróg krajowych nr 62 i 63.
Plan zakłada przebieg trasy po zachodniej i południowej stronie miasta, w standardzie drogi klasy GP. Choć inwestycja pozostaje na etapie przygotowań, jej kierunek jest jednoznaczny: odciążenie centrum i oddzielenie ruchu lokalnego od tranzytowego.
W efekcie wszystkie te elementy – A2, S19 Via Carpatia, S8, DK62, DK63, DW627, most na Bugu, planowana obwodnica oraz kolej nr 55 Sokołów–Siedlce – tworzą jeden spójny system.
Nie jest to system oparty na jednym węźle, lecz na równomiernym dostępie do kilku korytarzy.
Sokołów Podlaski nie znajduje się więc na skrzyżowaniu autostrad.
Znajduje się w ich otoczeniu.
I właśnie dlatego wraca pytanie, które dotyczy już nie tylko infrastruktury, ale także sposobu myślenia o rozwoju całego powiatu.
Czy lepiej być bliżej autostrad i ekspresówek, ale jednocześnie żyć w ich bezpośrednim sąsiedztwie – z całym ciężarem ruchu, hałasu i presji inwestycyjnej?
Czy może lepiej być od nich odsuniętym o kilkadziesiąt kilometrów, zachowując spokój codziennego życia, a jednocześnie mieć do nich szybki dostęp wtedy, kiedy są potrzebne?
W tym miejscu coraz wyraźniej widać trzeci wymiar tej układanki, który często umyka w dyskusjach o drogach.
Powiat sokołowski pozostaje obszarem w dużej mierze zachowanym w swojej naturalnej strukturze. Bez wielkich węzłów logistycznych, bez autostradowych korytarzy przecinających krajobraz, bez presji intensywnej urbanizacji wynikającej z bezpośredniego sąsiedztwa dróg ekspresowych.
To przestrzeń, w której wciąż dominują krajobrazy rolnicze, doliny rzek, tereny otwarte i lokalne układy osadnicze, które nie zostały podporządkowane wielkiej infrastrukturze transportowej.
I właśnie ta cecha — wcześniej często postrzegana jako „brak” — coraz częściej może być interpretowana jako zasób.
Bo współczesne trendy rozwoju regionów nie opierają się już wyłącznie na tym, kto ma bliżej do autostrady. Coraz większe znaczenie ma coś innego: jakość życia, czystość środowiska, brak nadmiernego hałasu i możliwość funkcjonowania w przestrzeni, która nie jest przeciążona ruchem tranzytowym.
W tym sensie Sokołów Podlaski i cały powiat sokołowski mogą znaleźć się w szczególnej pozycji — jako obszar „ciszy komunikacyjnej” położony w sąsiedztwie głównych korytarzy transportowych kraju.
To połączenie, które w praktyce oznacza coś rzadkiego: szybki wyjazd na A2, S19 czy S8 w kilkadziesiąt minut, a jednocześnie powrót do miejsca, w którym dominuje lokalny rytm życia.
Pojawia się również coraz częściej doceniany kierunek rozwoju: turystyka. Cisza i wypoczynku poza głównymi szlakami.
Bliskość dużych tras nie musi oznaczać ich obecności w krajobrazie. Może oznaczać coś odwrotnego — łatwy dojazd dla osób, które szukają spokoju, natury i przestrzeni wolnej od intensywnej infrastruktury.
W takim ujęciu powiat sokołowski nie jest „pomiędzy” w sensie przypadkowym. Jest pomiędzy w sensie funkcjonalnym: wystarczająco blisko, by być dostępny, i wystarczająco daleko, by zachować swój charakter.
I być może właśnie tu leży odpowiedź na pytanie postawione na początku tego tekstu.
Sokołów Podlaski i jego otoczenie nie muszą konkurować szybkością ani skalą infrastruktury.
Mogą konkurować czymś innym, spokojem, przestrzenią i jakością środowiska.
Ale tylko wtedy, jeśli ten spokój zostanie nie tylko zachowany, ale także świadomie pokazany i wykorzystany jako atut.
Dlatego końcowe pytanie, które pozostaje otwarte, brzmi już nie tylko. Czy bliskość dróg szybkiego ruchu jest zaletą czy wadą?
Ale również. Czy potrafimy potraktować ciszę i naturalny krajobraz powiatu sokołowskiego jako, jego realną przewagę w świecie, który coraz częściej ucieka od hałasu i pośpiechu?
Sokołów Podlaski nie stoi na skrzyżowaniu autostrad. Stoi w przestrzeni pomiędzy nimi i być może właśnie to nie jest jego ograniczenie, ale jego największa szansa.
I z tym pytaniem zostawiam Państwa, mieszkańców powiatu sokołowskiego, licząc na otwartą dyskusję.”
