Cykl SEMPER IUNCTI w podróży odc. 85 Polska
Na teren zespołu pałacowo - parkowego w Kozłówce, gdzie obecnie mieści się Muzeum Zamoyskich weszliśmy jako nieco zapóźnieni goście od strony powozowni, bocznym dziedzińcem i już na samym wejściu czekała nas miła niespodzianka. Po małym placu przejściowym przechadzał się paw samiec, było pod wieczór i chłodno więc piękny ogon ciągnął trochę żałośnie złożony, za sobą po ziemi. Dopiero po niewczasie zauważyliśmy też trzy samice. Te przysiadły na niewysokim murku ciekawie się nam przyglądając. Pałac robi wrażenie już z daleka a jego historia sięga 1 poł. XVIII w. kiedy Jadwiga Niemyska zapisała dobra kozłowieckie jako prezent ślubny młodej parze, czyli Michałowi Bielińskiemu i Tekli Pepłowskiej. Następnie w l. 1734 - 1742 budują oni tu pierwszy murowany dwór, pałac nad pracami czuwa znany architekt Józef Fontana. Bielińscy posiadają go do 1799. Po rozbiorach decydują się na sprzedaż. Szczęśliwym nabywcą zostaje XI ordynat na Zamościu Aleksander Zamoyski, po którego śmierci do 1836 r. właścicielką jest jego siostra Anna Sapieżyna. Potem zaś jej bratanek Jan Zamoyski. To ten ostatni osiada tu na stałe wybierając Kozłówkę jako swoją główną siedzibę. Jednak najwięcej obiekt w Kozłówce zasługuje jego synowi Konstantemu Zamoyskiemu herbu Jelita, wnukowi XII ordynata na Zamościu tj. Stanisławowi Kostce i Zofii z Czartoryskich. Komstanty Zamoyski w1870 r. otrzymał te dobra od ojca jako prezent ślubny po zawarciu małżeństwa z Anielą Potocką, czyli jak widzimy historia determinującą dzieje Kozłówki lubi się powtarzać. Konstanty inwestuje tu i to mocno. W l. 1899 - 1914 dobudowuje m.in. dwie okazałe wieże a w międzyczasie udaje mu się wyjednać u cara Mikołaja II dekret o ustanowieniu tu tzw. majoratu, czyli po naszemu ordynacji kozłowieckiej. A zespół pałacowo - parkowy staje się jedną z najokazalszych i najpiękniejszych rezydencji magnackich. Po śmierci Konstantego w 1923 r. dobra dziedziczy jego stryjeczny brat Adam Zamoyski. Domowa sielanka zostaje jednak przerwana przez wybuch II wojny światowej, aresztowanie Adama przez Gestapo oraz wkroczenie do Kozłówki Armii Czerwonej w1944 r. Żona Adama,Jadwiga Zamoyska ucieka do Warszawy wraz z dziećmi i najcenniejszymi rzeczami. W 1948 r. Zamoyscy emigrują zaś do Kanady. Od 1992 r. Zespół pałacowo - parkowy we wsi Kozłówka opodal Lubartowa jest Muzeum Zamoyskich. Obok pałacu w stylu klasycystycznym, który posiada autentyczny wystrój wnętrz z przełomu wieków XIX i XX w stylu tzw. drugiego cesarstwa, znajduje się ogród w stylu francuskiego baroku, powozownia z bażanciarnia od której zaczęliśmy zwiedzanie. Na uwagę zasługuje również kaplica Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej i pomnik żołnierzy napoleońskich. Na zakończenie dodajmy, że od 2007 r. Zespół pałacowo - parkowy w Kozłówce znajduje się na liście Pomników Historii. Pięknie tu, czuć na każdym kroku blask i chwałę minionej przeszłości, jak też nieodzowne w takich przypadkach przemijanie, które pomaga uświadomić sobie dlaczego tak ważna jest pamięć, świadomość i wiedza, i po co to wszystko ratuje się od zapomnienia.
Foto/Tekst Ewa K. Skarżyńska i Dariusz M. Kosieradzki
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz