Cykl SEMPER IUNCTI 
Sokołów Podlaski
Sokołów Podlaski Stare nazwy, starych ulic, na Starym Mieście
Na początku XIX w. miasteczko Sokołów i jego ścisła, czy też jak ktoś woli zwarta zabudowa nadal ograniczając się zamykała niejako w granicach wytyczonych jeszcze w XV w., a wyznaczonych przez rzeczkę Cetynię, ul. Piękną, oraz znajdujące się po przeciwnych stronach, na skraju miasta świątynie katolicką i unicką. Dla odmiany jeśli chodzi o takie wskazania należy dorzucić od południa bożnicę żydowską. Obszar ten obejmował zatem dzisiejsze place, skwery i ulice poczynając od Skweru ks. Pielasy, mostku na Cetynii, a ściślej wylotu drogi ze Starówki i jej rozgałęzień na ul. Wolności, Kosowską i Lipową, tam gdzie dziś skrzyżowanie z sygnalizacją świetlną w cieniu górującego masywu konkatedry. Kierując się na Stare Miasto będą to następnie ulice Długa, Kilińskiego, Kościelna, Skwer NMP, Plac ks. Brzóski, Szewski i Mały Rynek, ulice Wilczyńskiego, Piękna, Krótka. Następnie szereg małych uliczek tj. Próżna, Magistracka, Kuśnierska, Szeroka, Winnice, Niecała, Nowa, do ulic Przechodniej, Małej, Międzyrzeckiej, Przeskoku, Repkowskiej i Siedleckiej. Wszystko co było poza tym, to miejskie ogrody, pola, pastwiska i las. W 1802 r. w Sokołowie było 315 posesji, z przytłaczającą ilością drewnianej zabudowy, tylko 17 budynków było murowanych. W 1808 r. mieszkało tu lekko ponad 2 tys. ludzi z czego 2/4 to Unici i po 1/4 Katolicy i Żydzi. Miasto było nadal prywatne ale od 1802 r. kiedy ogłoszono wyrokiem sądowym upadłość majątku Ogińskiego zarządzał masą upadłościową specjalnie wyznaczony kurator, notabene przyszły jego nowy właściciel (od tak, wiadomo). W mieście jak pisaliśmy ścierały się trzy nacje. Były tu kramy, szynki, warsztaty ale też poczta, apteka, austeria i wiele innych w tym kilku cyrulików. Początkowo ulice na Starówce miały nazwy tylko tzw. kierunkowe, względnie te pochodzące od ważniejszych obiektów użyteczności publicznej, więc od rynku lokacyjnego czyli tej właściwej Starówki wychodziły przebiegające przez nią ulice przechodzące dalej w drogi, jak Węgrowska (Wolności) rozgałęziająca się na Kosowską i Przeździecką - Ząbkowską (Lipowa) był to trakt pierwotny prowadzący z Sokołowa na Przeździatkę, Ząbków i Węgrów na Warszawę. Dalej ulica Drohicka, czyli obecna Kilińskiego, zwana też Rogowską, dawny trakt z Sokołowa na Rogów, Drohiczyn i Grodno - Wilno oraz ulica Siedlecka, a raczej Lubelska, względnie Wojewódzka, bo na Wojewódki, a nie do stolicy województwa rzecz jasna. Z ciekawostek należy wymienić występowanie takich starych nazw ulic jak: Bożniczna, Żydowska to dziś Magistracka, ul. Tylna to dziś Piękna. Ulicę Lipową zwano też Dworską. Część Kilińskiego zwała się Pocztową. Były też Kacza i Zagórki. Część z nazw to tylko tradycyjne, które nie utrwaliły się. Oprócz wspomnianych trzech najważniejszych traktów wychodzących z miasta tj. na Węgrów, Siedlce i Drohiczyn ważne lokalne znaczenie miały też ulice a raczej zamiejskie drogi na Kosów Lacki, na Kupientyn i na Łosice, czyli na Paprotnię i Przesmyki. Ważność obecnej drogi Wolności - Węgrowska i Repkowskiej to już późniejsza działalność, bo stulecie dziewiętnaste przyniosło pewne przewartościowania i innowacje komunikacyjno - drogowe, do czego oczywiście jeszcze powrócimy w następnych częściach tego cyklu.
Foto/Tekst Ewa K. Skarżyńska i Dariusz M. Kosieradzki
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz