Zbigniew Orywał

 Lekkoatletyka Polska i Światowa

 

5 kwietnia 1930 w Kępnie urodził się Zbigniew Orywał – polski lekkoatleta średniodystansowiec, trener.

Był pierwszym Polakiem, który odniósł sukcesy na terenie USA w hali, gdzie dwukrotnie zdobył tytuł międzynarodowego mistrza tego kraju w biegu na dystansie 1000 jardów (914,4 metra) w 1958 (2:14,1) i 1959 (2:12,6). Zwyciężył również w zawodach Millrose Games w 1959 na 880 jardów (1:52,2) oraz w mitingu NYAC w 1959 na 1000 jardów (2:09,8). W powyższych zawodach pokonani zostali mistrzowie Europy i medaliści olimpijscy (czołówka światowa średniodystansowców).

Przebiegł 1 milę (1609 m) poniżej 4 minut – 1959 (3:59,7) w czasie meczu Wielka Brytania – Polska w Londynie . Przebiegnięcie 1 mili poniżej 4 min nominowała do klubu Bannistera.

Urodził się w Kępnie, jednak dwa lata później cała jego rodzina przeprowadziła się do Wągrowca. Tu ukończył Liceum Ogólnokształcące w Wągrowcu, a w 1953 r. został absolwentem Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego w Poznaniu, gdzie otrzymał tytuł magistra wf.

W lekkoatletyce debiutował w mistrzostwach szkoły w 1947 roku. Startował i zwyciężał w biegach narodowych i ulicznych. W latach 1954-1955 czterokrotnie otrzymywał powołania do kadry na mecze wyjazdowe i czterokrotnie nie zgadzano się na jego w nich udział.

W 1956 roku wywalczył pierwszy w karierze tytuł mistrza Polski w biegu na 800 m. W 1957 r. Zbigniew Orywał oficjalnie zadebiutował w kadrze polskich lekkoatletów w trójmeczu Polska - Belgia - NRD w Krakowie. W 1958 roku zdobył tytuł halowego mistrza USA w biegu na 1000 jardów, a kilka tygodni później podczas pamiętnego meczu lekkoatletycznego Polska - USA w Warszawie pokonał biegaczy amerykańskich. W styczniu 1959 r. ponownie został mistrzem Stanów Zjednoczonych. Wygrał również bieg na 1 milę podczas największego europejskiego mityngu lekkoatletycznego „Weltklasse” w Zurichu.

W 1958 roku pobił trzy rekordy Polski: na 1000 m (czas: 2:18,8), 1500 m (3:42,0) oraz 1 milę (3:59,7 min). W 1960 roku podczas XVII Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie wągrowczanin startował na dwóch dystansach - 800 m i 1500 m, gdzie zapisał się w olimpijskich statystykach jako uczestnik finałowych rozgrywek. Od 1961 roku rozpoczął karierę trenera lekkoatletów „Warty” Poznań, a następnie „Olimpii” Poznań. W tym samym czasie rozpoczął współpracę z kadrą narodową jako trener Polskiego Związku Lekkiej Atletyki, a jego podopieczny Bronisław Malinowski zdobył w biegu na 3000 m z przeszkodami srebrny i złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu w 1976 r. i Moskwie w 1980 r. Od 1982 roku do 2000 roku pracował na stanowisku trenera Kadry Narodowej Lekkiej Atletyki w Irlandii, a największe sukcesy trenera biegaczy irlandzkich przyszły w ostatnim roku jego pracy na Wyspach i związane były z Igrzyskami Olimpijskimi w Sydney, na których Sonia O'Sullivan wywalczyła srebrny medal na dystansie 5000 m.

Rekordy życiowe:

400 m – 49,0

800 m – 1:48,1 (7 września 1961, Warszawa)

1000 m - 2:18,8 (19 września 1958, Turku); 9. wynik w historii polskiej la

1500 m – 3:42,0 (29 sierpnia 1958, Turku)

1 mila – 3:59,7 (3 wrześna 1958, Londyn)

110 m ppł. - 15,4 (23 maja 1959, Bydgoszcz)

400 m ppł. - 53,6 (7 września 1957, Warszawa) .

Startował również w dziesięcioboju. Dwukrotnie trzecie miejsce w Mistrzostwach Polski 1954 i 1955 Mistrz CRZZ w dziesięcioboju lekkoatletycznym i pięcioboju.

Odznaczenia sportowe

Mistrz Sportu (1957 r.)

Zasłużony Mistrz Sportu (1960 r.)

Medal „Za Wybitne Osiągnięcia Sportowe” (srebrny i złoty)

Odznaczony medalem za zasługi dla Miasta Poznania (1960 r.)

Kariera trenerska

1953-1955 Koordynator lekkiej atletyki w Z.S „Zryw” – Zielona Góra

Główny Trener l.a.w K.S „Stal” – Zielona Góra

1955 Koordynator l.a. w Z.S „Zryw” – Poznań

1955-1961 Trener w KS Warta Poznań

1962 Koordynator Sekcji l.a. GKS „Olimpia'' – Poznań

1962-1966 Trener Kadry w Polskim Związku Lekkiej Atletyki w biegach średnich mężczyzn (800m i 1500m)

1967-1982 Trener koordynator w konkurencjach wytrzymałościowych kobiet i mężczyzn w Polskim Związku L.A

1982-2000 Trener kadry narodowej Irlandii