Pośród piszących się osób "na Kosieradach", czyli Kosieradzkich w okresie XV - XVII w. wystąpiły aż cztery herby rycerskie, a jeden z nich zapisał się na stałe w nazwie odnoszącej się do nadania rycerskiego Kosierady, chodzi o dzisiejszą wieś Korabie. Wzmianki o Lubiczu, Pomianie, Korabie i SuchychKomnatach (Trąbie) pochodzą z kilku różnych czasów i dokumentów z l. 1425, 1480 - 1492, oraz z 1584 i 1666 r. Są to informacje w miarę stare i dość wiarygodne, i w znacznej części możemy im ufać. Czyli mamy tu prawdziwy wysyp heraldyczny i genealogiczny, i jeszcze raz sprawdza się powiedzenie, że im głębiej w las tym więcej drzew, a czasem i kukurydza się trafia. Ale nie ma co narzekać, bo w okolicy są rody, o których herbie zupełnie nic pewnego nie wiemy, jak choćby sąsiedzi tj. Przywóscy z Przywózk, a tu u nas dla odmiany sporo. O herbach Kosieradzkich z Kosierad już nadmieniliśmy w poprzednich odcinkach. Pora zatem na bliższe spojrzenie.
Najstarszym znanym herbem odnoszącym się do właścicieli Kosierady Wielkie jest Lubicz (podkowa ocelami do dołu, w środku srebrny krzyż kawalerski i takiż drugi na barku podkowy zwieńczony w klejnocie, w trzy pióra strusie). Wiemy o nim z dokumentu z 1425 r. wystawionego grupie szlachty z Ziemi Drohickiej aż w Rypinie (Ziemia Dobrzyńska) interesują nas tu szczególnie osoby Stanisława z Księżopola oraz Wojciecha i Pawła z Kosierad, także Stefana vel Szczepana. Ów wywód szlachectwa chociaż potem już nic nie słyszymy bezpośrednio o Kosieradzkich herbu Lubicz jest o tyle interesujacy, gdyż herb Lubicz utrzymał się u sąsiadów i familiantów tych pierwszych, czyli u Ksieżopolskich. Może śladem łączącym jednych z drugimi i z Kosieradami jest postać Abrahama 1480 r., który mógł pisać się zarówno z Księżopola, jak i z Kosierad, a który miał zatarg z Krasowskimi w 1473 r., a w 1482 r. sprzedał swoją część ziemi, być może położonej na pograniczu wsi Kosierady, Krasów i Przywózki- Marcinowi Przywóskiemu z Przywózk.
Jeśli chodzi o występujacy później u właścicieli Kosierad herb Pomian, o którym wiemy dzięki wywodzie szlachectwa Jana Kazimierza Kosieradzkiego z Kosierad 1666 - 1667, sięgającego czasów jego bezpośredniego pra pra dziada Jana Kosieradzkiego z Kosierad (zm. przed 1530 r.) ten mogłby być śmiało... i tym pierwszym, gdyż pochodzi z okolic Kujaw i naturalne byłoby umiejscowienie go już we wspomnianym Rypinie 1425, a zapis odnoszący się do Lubicza jest ogólnikowy i miał jedynie wykazać pochodzenie tej grupy rycerstwa, o której było wyżej i na zasadzie złączenia ich wszystkich pod jednym herbem uprościć procedury, a faktycznie odnosić się jedynie do jednego, lub ich kilku, czyli w naszym przypadku napewno owych Ksieżopolskich. Jeśli zaś chodzi o Pomian w Kosieradach i najbliższej okolicy ciekawą wydaje się być wzmianka odnosząca się do niejakiego Stanisława Pomiana z Sokołowa, być może cząstkowego posiadacza tamtejszych dóbr odnotowanego w 1474 r., względnie w jakimś stosunku lennym z powinościami na rzecz Sokołowskich, oraz też znacznie wcześniej odnotowanego, bo już w 1438 r. jako świadka erygowania parafii w Wyrozębach. Czyli miałby on coś wspólnego z właścicielami dóbr kupientyńsko - rogowskich i prywatnego miasta Sokołowo tj. Rogalami Sokołowskimi, czyli Pawłem Rogalą i jego synem Mikołajem Rogalą Sokołowskim. Piszemy o nim dlatego, iż w Kosieradach, gdzie według wywodu z 1666/67 r. mieli być na przełomie XV i XVI stulecia Pomiany odnotowuje się również Stanisława na Kosieradach 1479 (dwukrotnie), i wtedy też Stanisława i jego małżonkę Świętosławę , a jakiś Stanisław zastawia tam grunt Stanisławowi z Remiszewa (Rębiszew) 1481 r. Jak z powyższej hipotezy mogłby wynikać ten Stanisław z Sokołowa i Stanisław z Kosierad mogli być, choć nie musieli tożsami, czyli posiadał po prostu ziemie i tu i tam. Dość odważna jest nasza próba zestawienia, gdyż ten Stanisław Pomian musiałby mieć w 1481 r. grubo ponad 70 lat! Idąc tym tropem można dorzucić kolejnego czyli Tomasza z Sokołowa, może syna Pomiana 1480 r. , gdyż o tym imieniu mamy też Tomasza z Kosierad 1481 i 1485.
Jeśli chodzi o kolejny herb piszących się od swoich dóbr Kosierad Kosieradzkich jest nim Korab (przedstawia na czerwonej tarczy złotego koraba - statek z wieżą lub bez niej, czasem z głowami lwów, a w klejnocie także koraba). O tym herbie wiemy z kilku źródeł tj. z wypisów 1480 r. o Annie Korabiowej z Kosierad i 1492 r. Janie Korabie z Kosierad oraz z wywodu szlachectwa 1584 r. potomków Sawickich, którzy przenieśli się do Kosierad kilkadziesiąt lat wcześniej, a mianowicie powołują oni na świadków kuzynów po kądzieli - Kosieradzkich herbu Korab z Kosierad Korabi. Ci Sawiccy, którzy wnieśli do Kosierad czwarty znany nam herb Kosieradzkich, bo tak zaczęli się pisać, z dóbr Kosierady, sprzedając ostatecznie ziemię w Sawicach Ruskich. Pieczętowali się bowiem herbem SucheKomnaty vel Kownaty czyli Trąbą (w polu czerwonym róg myśliwski, czarny pas o dwóch strefach, ustniku i wylocie złotych, z takimże sznurem zwiniętym, na którym krzyż złoty. W klejnocie, nad hełmem w koronie trzy pióra strusie). Wracając zaś do herbu Korab, który obecnie jest przyjmowany zwyczajowo na równi z Pomianem za dwa podstawowe herby. To kiedy pierwszy odnosi się do Kosierad Korabi (patrz nazwa wsi), bo drugi ewidentnie na podstawie herbarzy przypisuję się Kosieradom Wielkim i pochodzącym stamtąd Kosieradzkim, należy dodać iż posługiwali się nim w okolicy np. część Bielińskich, a przy Soszyńskich, czyli Sośnie, a raczej jej części też zapisał się w nazwie miejscowości Sosna Korabie, dawniej Korabki, to już okolice na granicy od strony Suchożebrów.
Reasumując, z dostępnych źródeł, które są w miarę wiarygodne historycznie wiemy zatem o czterech herbach dotyczących właścicieli lub współwłascicieli starych dóbr rycerskich zwanych Kosieradami. I tak to zostawmy, kiedyś jeszcze rozwijając rzecz, bo przed nami zagadka nazwy Kosierady vel Kosierady oraz kilka ciekawostek o potomkach Kosieradzkich, którzy zapisali się w historii i to dość daleko od swojego gniazda rodowego. Zapraszamy zatem na dalsze części.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz