W lutym 1938 r. NKWD aresztowało w ramach Operacji Polskiej blisko 90 - praktycznie wszystkich - mężczyzn w polskiej wsi Białystok w obwodzie tomskim.
Popędzono ich do miasteczka Kriwoszeino i dołączono do grupy innych zatrzymanych. Wszystkich zabrano do oddalonego o 150 km więzienia NKWD w Kołpaszewie.
Dopytujące się o ich los rodziny NKWD informowało, że skazano ich na "10 lat bez prawa do korespondencji". To samo mówiono krewnym około 50 Polaków z Połozowa.
W latach 50. władze twierdziły, że aresztowani zmarli w różnym czasie i miejscach na różne choroby - zapalenie płuc, gangrenę, anemię, gruźlicę, i tym podobne.
Ale wiosną 1979 r. rzeka Ob podmyła skarpę w Kołpaszewie przy dawnym więzieniu NKWD, odsłaniając tysiące zwłok. KGB od razu zabrało się za ich usuwanie.
Wasilij Chaniewicz, działacz polonijny i badacz dziejów Polaków na Syberii Zachodniej, pisze, że tylko podczas 14 miesięcy (sierpień 1937-listopad 1938):
"UNKWD obwodu nowosybirskiego (do roku 1944 obwód tomski wchodził w skład obwodu nowosybirskiego) skazało 7 444 osoby, z czego 7 012 rozstrzelano. W tym samym czasie oddział drogowo-transportowy Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD kolei tomskich skazał 381 osób, z czego rozstrzelano 365".
Białostockich Polaków torturowano aż przyznali się do rzekomego szpiegostwa, planów przewrotu, sabotażu - a w maju 1938 r. zamordowano w Kołpaszewie.
"10 lat bez prawa do korespondencji" to sowiecki eufemizm oznaczający rozstrzelanie.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz