Zygmunt Wróblewski

WIELCY KRESOWIACY 

 

16 KWIETNIA 1888 ROKU ROKU  W ZMARŁ  ZYGMUNT WRÓBLEWSKI – FIZYK, KTÓRY WSPÓLNIE Z KAROLEM OLSZEWSKIM JAKO PIERWSZY W HISTORII SKROPLIŁ TLEN I AZOT.

Wbitny  uczony,  wielki Polak, człowiek oddanym pracy dla dobra nauki i ojczyzny. W trudnych czasach zaborów rozwijał badania na najwyższym światowym poziomie przyczyniając się do budowania prestiżu polskiej nauki. Jego życie było przykładem odwagi, determinacji i bezgranicznego poświęcenia dla wiedzy. Jest  symbolem naukowej pasji i dowodem na to, że polscy uczeni potrafili i potrafią zmieniać świat.

Zygmunt Wróblewski urodził się 27 pażdziernika 1845. Był jednym z jedenaściorga dzieci radcy prawnego Antoni Wróblewskiego i Karoliny z domu Mańkowska. Matka wychowała dzieci w duchu miłości do Ojczyzny. W 1862 roku Zygmunt ukończył ze srebrnym medalem gimnazjum w Grodnie. Nie skorzystał z pierwszeństwa przy ubieganiu się o stanowisko w służbie państwowej i podjął studia na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Uniwersytetu św. Włodzimierza w Kijowie. Kilka miesięcy później dołączył  do powstańców styczniowych. Po upadku powstania   został aresztowany i zesłany do Tomska na Syberię.  Wrócił z zesłania po sześciu latach, bez możliwości kształcenia się z poważną choroba oczu. By ratować wzrok i móc studiować, wyjechał do Berlina. Tam przeszedł dwie operacje oczu. Po dwóch latach pobytu w Niemczech w Monachium uzyskał tytuł doktora za pracę z zakresu elektryczności. Podróżując po Europie nawiązał szerokie kontakty z naukowcami. W 1880 roku został członkiem  Akademii Umiejętności. Kiedy Uniwersytet Jagielloński zaproponował mu objecie katedry fizyki przybył do Krakowa  podjął się tego wezwania. Tu zaprzyjaźnił się z Karolem Olszewskim, z którym w 1883 roku dokonał pierwszego na świecie skroplenia tlenu i azotu. Kolejnym osiągnięciem profetów było zestalenie  dwutlenku węgla i alkoholu.

25 marca 1888 roku podczas pracy w  laboratorium w gmachu Collegium Physicum rozlał sobie na ubranie zawartość lampy naftowej. Zygmunt Wróblewski zmarł w wyniku oparzeń 16 kwietnia 1888 roku w wyniku  43 lat.  Został pochowany na cmentarzu Rakowickim, W 2018 jego szczątki przeniesiono do Panteonu Narodowego w krypcie kościele świętych Piotra i Pawła w Krakowie.

Zygmunt Wróblewski to postać wyjątkowa w historii polskiej nauki – uczony, który swoją pracą i pasją zapisał się na trwałe w dziejach fizyka.

Fot: autor nieznany, dormna publiczna