Dziś uroczystość św. Stanisława, biskupa i męczennika, Głównego Patrona Polski 🇵🇱

Obraz Matki Boskiej Elekcyjnej jest perłą kościoła parafialnego pw. św. Stanisława przy ul. Bema na Woli, a że historia parafii, obrazu i kościoła jest długa i malownicza, więc warto ją tu pokrótce przedstawić.

Wkrótce po erekcji parafii (obecnej archikatedry) św. Jana Chrzciciela na Starym Mieście, a było to około 1300 roku, została wzniesiona na Woli kaplica, o której pod datą 1 maja 1319 roku wspomina (jako o filii świętojańskiej parafii) dokument papieża Jana XXII.
300 lat później, za panowania króla Zygmunta III Wazy, 36 lat po pierwszej wolnej elekcji na polach Woli, biskup poznański Andrzej Opaliński 11 lipca 1611 roku erygował wolską parafię.

W kościele znajduje się pochodzący z 1621 roku obraz „specjalistki od wyborów”, Matki Bożej Pocieszenia, zwanej Elekcyjną (fot. 2). Tradycja głosi jednak, że już w 1576 roku towarzyszył on szlachcie podczas wolnej elekcji zakończonej na polach Woli wyborem króla Stefana Batorego. Podczas kolejnych wolnych elekcji obraz był zawsze zabierany na pole elekcyjne i wystawiany w kaplicy prymasowskiej w tzw. szopie senatorskiej. Przed tym to obrazem Prymas Polski, pełniący podczas bezkrólewia rolę Interrexa, sprawował Msze św. i modlił się wraz z pozostałymi senatorami o dobry wybór monarchy. Po wyborze króla obraz wracał do kościoła parafialnego położonego w bezpośrednim sąsiedztwie pola elekcyjnego.

Był to pierwszy wolski kościół parafialny, jeszcze pod wezwaniem św. Wawrzyńca Diakona i św. Stanisława Biskupa. Stał w miejscu znanym do dziś jako Reduta Wolska i stoi tam do dziś jako odnowiony kościół św. Wawrzyńca przy ul. Wolskiej w obrębie Fortu Sowińskiego.
Podczas potopu szwedzkiego został bowiem doszczętnie strawiony przez pożar, lecz szybko go odbudowano. W czasie powstania kościuszkowskiego Fort 56 (w obrębie obwałowań którego kościół był położony) i w czasie powstania listopadowego znalazł się w centrum zaciętych walk w obronie stolicy. Zdobycie go w 1831 roku przez Moskali („W starym kościółku na Woli / Został jenerał / Sowiński, / Starzec o drewnianej nodze, / I wrogom się broni szpadą…”) na wiele lat zakończyło dzieje kościoła parafialnego w tym miejscu.

Po zamienieniu go w 1834 roku przez władze carskie na cerkiew prawosławną parafianie, nie chcąc tułać się po okolicznych kościołach i kaplicach, wybudowali w 1858 roku niewielki kościół św. Stanisława Biskupa i św. Wawrzyńca Diakona [czyli dzisiejszy kościół św. Stanisława] przy ulicy Kościelnej [obecnie ul. Bema 73/75]. Obraz Matki Bożej Elekcyjnej w latach 1834-1859 pozostawał w prywatnej kaplicy właścicieli dóbr na Czystem, rodziny Biernackich.
W 1903 roku centrum parafii stał się przestronny kościół św. Stanisława Biskupa przy ulicy Wolskiej 76 [dziś w parafii św. Wojciecha], natomiast świątynia przy ulicy Bema została w latach 1917-1927 powierzona ojcom redemptorystom.
W latach 1923(?)-1927 arcybiskup warszawski kard. Aleksander Kakowski wydzielił z wielkiej wolskiej parafii św. Stanisława i św. Wawrzyńca dwie parafie:
▶️ św. Stanisława Biskupa z kościołem św. Stanisława i św. Wawrzyńca przy ul. Bema,
▶️ św. Wojciecha z kościołem św. Stanisława (zwyczajowo zwanym kościołem św. Wojciecha) przy ulicy Wolskiej.

Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika i św. Wawrzyńca Diakona Męczennika (fot. 1 i 3-4), zbudowany w latach 1858-1860 z fundacji Adama Michała Poraj-Biernackiego według projektu arch. Józefa Orłowskiego przez ks. Leopolda Rzeczyckiego, został poświęcony 14 października 1860 roku przez biskupa sufragana warszawskiego Henryka Platera. Ponownie konsekrowany 7 sierpnia 1949 roku przez Prymasa Polski abpa Stefana Wyszyńskiego.

wg: archiwa.pl, Stanisław-bm.pl