101 lat temu, 17 sierpnia 1920 roku w Katowicach, dr Andrzej Mielęcki został skatowany przez niemieckich bojówkarzy gdy udzielał pomocy rannym, którzy ucierpieli w skutek zamieszek wywołanych przez Niemców.
Andrzej Mielęcki urodził się 30 listopada 1864 roku w Hucisku k. Piotrkowa Trybunalskiego. Gdy miał rok, jego rodzina przeniosła się do Koźminka k. Kalisza. W Ostrowie Wielkopolskim ukończył gimnazjum, a studia medyczne w Berlinie i Monachium. Dyplom doktora nauk medycznych uzyskał w wieku 29 lat w Lipsku. Praktykę lekarską prowadził na terenie Saksonii i Zagłębia Dąbrowskiego, szybko zyskując uznanie i szacunek mieszkańców Katowic.
Oprócz prywatnej praktyki medycznej, Andrzej Mielęcki dział w ruchu społecznym i narodowym, będąc współzałożycielem i członkiem towarzystw polskich w Katowicach. Jeszcze przed I wojną światową lokalni Niemcy określali go mianem "wielkiego polskiego agitatora". W 1900 roku zaangażował się w działalność Towarzystwa dla Szerzenia Elementarzy Polskich na Górnym Śląsku, które zajmowało się propagowaniem nauczania języka polskiego wśród lokalnej społeczności. Od 1908 roku działał także w Towarzystwie Lekarzy Polaków na Górnym Śląsku. Również przed I wojną światową rozpoczął pracę w Komitecie Wykładów Ludowych im. Adama Mickiewicza oraz Towarzystwie Czytelni Ludowych, włączając się tym samym w krzewienie i pielęgnowanie patriotyzmu wśród ludności polskiej. Dr Andrzej Mielęcki wszedł także w skład Centralnego Komitetu Pomocy dla Dzieci w Katowicach.
W dniach 3-5 grudnia 1918 roku dr Mielęcki był delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu; w tym samym roku wszedł w skład Powiatowej Rady Ludowej w Katowicach, a w roku następnym kierował konspiracyjnymi kursami sanitarnymi Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska i pomagał w sprowadzaniu broni z odrodzonej Polski na teren Górnego Śląska, którego przynależność państwowa była wówczas jeszcze niepewna.
W czasie przełomowego momentu wojny polsko-bolszewickiej, podczas Bitwy Warszawskiej znanej też jako Cud nad Wisłą (13-25 sierpnia 1920 roku), na wieść o wojskach bolszewickich znajdujących się na przedpolach Warszawy, 17 sierpnia 1920 roku wybuchły w Katowicach zamieszki, wywołane przez ludność niemiecką rozpowszechniającą pośród siebie pogłoski o upadku Warszawy. Na ulicy przy której mieszkał wówczas dr Mielęcki, niemieckie bojówki zaczęły plądrować i niszczyć polskie sklepy i zakłady usługowe. Przybyli na miejsce żołnierze francuscy, którzy w okresie plebiscytowym pełnili służbę ochronną, oddali strzały do niemieckich bojówkarzy dewastujących sklepy. Słysząc tę sytuację, dr Mielęcki wyszedł z domu by udzielić pomocy rannym Niemcom, lecz ich pobratymcy, ujrzawszy znanego polskiego działacza patriotycznego, zaatakowali go i dotkliwie pobili. Ciężko ranny dr Mielęcki został zabrany przez ambulans do szpitala; niestety - pojazd został zatrzymany przez niemieckich bojówkarzy, którzy wyciągnęli z niego dra Mielęckiego, a następnie skatowali go. Po zabójstwie jego ciało zostało wrzucone do potoku Rawa.
Władze Katowic, z obawy przed zamieszkami, nie zgodziły się na pogrzeb dra Mielęckiego na terenie miasta, dlatego uroczystości pogrzebowe odbyły się 25 sierpnia 1920 roku w Sosnowcu i w istocie przerodziły się w wielką patriotyczną manifestację. Ciało dra Mielęckiego zostało później przewiezione do rodzinnego grobowca w Złotnikach koło Koźminka.
Jeszcze w 1920 roku utworzono fundację imienia dra Andrzeja Mielęckiego, a niedługo później otworzono sierociniec (również jego imienia) z funduszy nadesłanych z całej Polski. Obecnie jego imię nosi Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach a także Szpital Miejski w Chorzowie, jak również Szkoła Podstawowa w Koźminku oraz ulice m.in. w Gliwicach, Chorzowie i Katowicach.
Zabójstwo doktora było jedną z bezpośrednich przyczyn wybuchu II powstania śląskiego (zwycięskiego), którego początek nastąpił 19 sierpnia, 2 dni po śmierci dra Mielęckiego.
[k]
(fot. Muzeum Czynu Powstańczego w Górze Świętej Anny)
Oryginalna fotografia w komentarzach.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz