Obronny Zamek Sieniawskich w Międzybożu

https://www.facebook.com/share/v/1C6QrwL9PZ/ 

k r e s o w e w ę d r o w a n i e – 100 – „ZAMEK W MIĘDZYBOŻU – STRAŻNIK HISTORII PODOLA”

Obronny Zamek Sieniawskich w Międzybożu wznieśli Koriatowicze, którzy okoliczne dobra w 1366 roku dostali od króla Polski. Zamek w swej świetności była drugą co do wielkości i znaczenia twierdzą po Kamieńcu Podolskim strzegącą granic Rzeczypospolitej. Warownia stoi na wapiennym wzgórzu, usytuowana w naturalnym cyplu, w widłach dwóch rzek: Boh Południowy Bożek, Z daleka twierdza wygląda jak okręt z białego kamienia, osiadły na zielonym wzgórzu. Niegdyś nazywana „Białym Łabędziem” z uwagi na wygląd jaki zauważano z wielu kilometrów. Była to warownia trudna do zdobycia, wręcz niedostępna, którą otaczały rozległe doliny rzeczne i podmokłe tereny. Jej potężne , kamienne, surowe mury były świadkami bitew, walki oręża polskiego. Twierdza stanowiła ważny punkt obronny przed najazdami tatarskimi i tureckimi. Kontrolowała ważny szlak handlowy prowadzący z Europy Zachodniej w głąb Podola i dalej na wschód. Z rąk Koronowiczów zamek przeszedł do Zborowskich. W 1540 roku kupił Międzybóż hetman wielki i wojewoda ruski Mikołaj Sieniawski. Mikołaj przeszedł na kalwinizm. Jego syn Rafał Sieniawski na znak powrotu rodziny do katolicyzmu w 1591 roku na dziedzińcu zamkowym polecił zbudować renesansową kaplicę pod wezwaniem św. Stanisława. Twierdza była nie do zdobycia. W 1666 roku przetrwała oblężenie wojsk turecko-kozacko-tatarskich. Niestety na mocy Traktatu buczackiego w 1672 roku zamek wydano w ręce Turków, którzy zbudowali w nim meczet. W 1683 roku po bitwie pod Wiedniem, zamek opanował Sieniawski. Docenił to król Sobieski, który rok później od króla Jana III Sobieskiego przekazał twierdzę w dziedziczne władanie Sieniawskich. W 1730 roku zamek przeszedł w ręce Czartoryskich. Od września 1790 r. do lipca 1791 roku stacjonował w nim ze swoimi czterema pułkami Tadeusz Kościuszko. Później Czartoryscy przekazali zamek na szkołę powiatową. Po powstaniu listopadowym władze carskie zamknęły szkołę i skonfiskowały Czartoryskim zamek.

Tadeusz Kościuszko: Karl Gottlieb Schweikart (1772–1855), domena publiczna

fot i tekst Ryszard Fraczek