Rebelia

4 maja 1436 roku szwedzki rycerz Magnus Bengtsson skrytobójczo zasztyletował Engelbrekta Engelbrektssona, lidera rebelii przeciwko królowi Erykowi Pomorskiemu i Unii Kalmarskiej.

Engelbrektsson był właścicielem kopalni w regionie Dalarna i tak jak mu podobni cierpiał z powodu polityki króla Eryka, który faworyzował zdecydowanie w Unii interesy Danii, kontynuując prowadzone przez poprzedników wojny z Hanzą i księstwami pomorskimi. Konflikty te odbijały się głębokim echem na szwedzkiej gospodarce, hamując dostawy soli i uniemożliwiając eksport rud żelaza i miedzi, co szczególnie godziło w rejony górnicze takie jak Dalarna. Przy okazji władca podatków nie zmniejszał, a wręcz je podnosił, potrzebując nowych funduszy do prowadzenia działań militarnych. Mianował także na wysokie stanowiska świeckie i kościelne Duńczyków, pomijając miejscowe rody.

Powodowało to wzrastające niepokoje we wszystkich stanach kraju, których katalizatorem stało się wystąpienie Engelbrekta w 1434 roku, który na czele dużej grupy górników i farmerów, którzy z okrzykiem "Spalić zamki!" wypowiedzieli posłuszeństwo królowi. Słowo stało się ciałem, gdy kilka dni później miejscowy duński szeryf Jösse Eriksson został spalony w swoim zamku Börganas. W 1435 rebelia rozszerzyła się na całe południe kraju i został zwołany pierwszy ogólnostanowy Riksdag (parlament, ale obecnie powątpiewa się czy byli na nim obecni przedstawiciele chłopstwa) na którym ustalono powołanie Tymczasowej Rady, sprawującej władzę. Jej pierwszymi działaniami było oficjalne wystąpienie przeviw Erykowi i wybranie Engelbrekta na kapitana generalnego rebelii. W 1436 oddziały powstańcze opanowały Sztokholm, jednak w ich gronie zaczęły się podziały. Duchowieństwo i rycerstwo zaczęło popierać Karla Knutssona, gdy chłopi wraz z mieszczanami pozostali wierni swemu dotychczasowemu liderowi. Doszło do kompromisu i dwójka przywódców miało sprawować władzę wspólnie. Engelbrektsson wkrótce jednak zachorował i wycofał się z polityki wracając do swojego rodzinnego Bergslagen. Tam odżyły dawne konflikty graniczne i postanowił udać się ze swoim sąsiadem Bengtssonem, który bezpardonowo go zamordował.

Na drugim wolnym Riksdagu w 1436 roku część chłopów pod przywództwem Eryka Puke oskaržyła o tą zbrodnię Knutssona i rozpoczęło rebelię w rebelii (tzw. Pukefejden - zwada Puke'a). Pobili wojska rycerskie pod Hällaskogen, więc Karol zaprosił Puke'a na rozmowę podczas której ten ostatni został zamordowany, a jego stronnicy rozgonieni. Wkrótce w 1438 Knutsson uznał ponownie Eryka za króla, jednakże sam został regentem i sprawował do 1440 praktyczną władzę w kraju. Także chłopi nie zapomnieli swego udziału w rebelii i od tego czasu regularnie wtrącali się do polityki, żądając swoich reprezentantów w radzie. Parlamenty z 1435 i 1436 roku uważa się za początek tradycji demokratycznych w Szwecji. Rebelia wiodła także do utraty autorytetu władcy w Unii Kalmarskiej, co miało prowadzić do jej powolnego rozkładu.