Leonard Borejko Chodźko

 Polonijna Agencja Informacyjna

LEONARD BOREJKO CHODŹKO HERBU KOŚCIESZA

12 marca 1871 r. w Poitiers we Francji zmarł Leonard Borejko Chodźko herbu Kościesza – polski historyk, geograf, kartograf, archiwista, wydawca i działacz emigracyjny we Francji od 1826 roku - bardzo aktywny w środowisku polskich zesłańców.

Leonard Chodźko, pochodzący ze starej szlacheckiej Wielkiego Księstwa Litewskiego. Urodził się 6 listopada 1800 roku w Oborku w powiecie oszmiańskim. Był synem Ludwika, uczestnika insurekcji kościuszkowskiej, i Walerii z Dederków. Kształcił się w Mołodecznie, gdzie zaprzyjaźnił się z Tomaszem Zanem. Uczęszczał do szkoły bazylianów przy Borunach. W latach 1816-1817 uczęszczał na wydział prawny Uniwersytetu Wileńskiego. Należał do Filaretów. Poznał wówczas Adama Mickiewicza. W 1819 został osobistym sekretarzem ks. Michała Kleofasa Ogińskiego, z którym w 1822 na zawsze opuścił Litwę.

Po czteroletnim pobycie w Niemczech, Włoszech, Niderlandach i Anglii osiadł na stałe w Paryżu w 1826. Był jednym z animatorów życia politycznego Wielkiej Emigracji po powstaniu listopadowym. Jeszcze przed jego wybuchem zorganizował 12 lutego 1830 wielką manifestację w Paryżu, w rocznicę urodzin Tadeusza Kościuszki z udziałem Marie Josepha de La Fayette i Wiktora Hugo.

W czasie rewolucji lipcowej jako kapitan gwardii narodowej został adiutantem gen. La Fayette. Ranny w nogę, zmuszony był wycofać się z działalności politycznej. Sekretarzował zawiązanemu w Paryżu Towarzystwu Litewskiemu i Ziem Ruskich. Był członkiem kierowanego przez Joachima Lelewela Komitetu Narodowego Polskiego. Jako jeden z wtajemniczonych w sprzysiężenie Zemsta Ludu, w 1833 przygotowywał zbrojną wyprawę płka Józefa Zaliwskiego do Królestwa Polskiego. Prześladowany przez ambasadę Rosji w Paryżu, został zmuszony przez ulegające jej presji władze francuskie do wyjazdu ze stolicy Francji i udał się do Wielkiej Brytanii.

W 1834 powrócił do Paryża, poświęcając się pracy naukowej. Jak sam napisał w liście do Adama Mickiewicza dążeniem i celem jego życia stało się odświeżyć przeszłość a bronić teraźniejszość polską przed światem. Napisał i wydał drukiem setki swoich prac historycznych, geograficznych i statystycznych, przeważnie w języku francuskim. Sam opracował, sporządził pomiary kartograficzne dziesiątków map historycznych i geograficznych. Zajął się także działalnością edytorską, opracowując i wydając ważne pozycje literatury polskiej.

Zmarł we Francji, w Poitiers 12 marca 1871. Pochowano go na cmentarzu Hôpital-des-Champs Poitiers.

Czytaj więcej #PAI http://pai.media.pl/pai_wiadomosci.php?id=25725