Siergiej Leonidowicz Markow

środa, 25 czerwca 2025

Siergiej Leonidowicz Markow

Dokładnie 107 lat temu, 25 czerwca 1918 roku podczas walk z bolszewikami pod stacją Szablijewka został śmiertelnie ranny generał Siergiej Leonidowicz Markow – rosyjski oficer, wykładowca wojskowy, jeden z pierwszych liderów „białego” ruchu na południu Rosji, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej, Wielkiej Wojny oraz wojny domowej w Rosji.

Generał Markow wyróżniał się niezwykłym talentem dowódczym i charyzmą. Wielokrotnie osobiście prowadził swoich żołnierzy do ataku na silnie bronione pozycje nieprzyjaciela, nie zważając na intensywny ostrzał z karabinów maszynowych i artylerii, dając im tym samym żywy przykład odwagi. Jego bohaterstwo na zawsze zapisało się na chwalebnych kartach Pierwszego Marszu Kubańskiego, a brawurowe czyny pod Nowodmitriewką i stacją Miedwiedowską stały się nieodłączną częścią pieśni Markowskiego Pułku.

25 czerwca 1918 roku podczas bitwy pod stacją Szablijewka, ostatni wystrzelony pocisk z wycofującego się bolszewickiego pociągu pancernego eksplodował w pobliżu generała Siergieja Markowa. W ostatnich chwilach przytomności poprosił o przyniesienie ikony Matki Bożej Kazańskiej, którą pobłogosławił swoich żołnierzy, mówiąc: „Umieram za was, jak wy za mnie”.

Generał Siergiej Markow zmarł o czwartej nad ranem 26 czerwca 1918 roku. Dwa dni później, w Soborze Wniebowstąpienia w Nowoczerkasku, odbyło się nabożeństwo żałobne oraz uroczyste pożegnanie generała. Mowę pogrzebową przy trumnie wygłosił generał Michaił Aleksiejew, który oddał również hołd obecnym na ceremonii żonie i dzieciom Markowa. Następnie generał został pochowany na wojskowym cmentarzu przy Soborze Wniebowstąpienia Pańskiego w Nowoczerkasku.

Generał Denikin w swojej książce „Biała Armia” tak opisał te wydarzenia: „Nadeszła noc. Milkły ostatnie echa wystrzałów artyleryjskich, a od północnej kolumny generała Markowa wciąż nie było żadnych wieści. W końcu nadszedł raport: »Stacja Szablijewka zdobyta! Generał Markow śmiertelnie ranny...« Następnego ranka pułki po raz ostatni żegnały swego umiłowanego wodza. Zabrzmiała komenda: »Baczność! Prezentuj broń!« Nigdy wcześniej jednostki nie oddawały honorów swemu generałowi w tak niecodzienny sposób: karabiny wysuwały się z dłoni, bagnety kołysały w nieładzie, oficerowie i żołnierze głośno szlochali... Ja straciłem przyjaciela i starego, zaufanego towarzysza broni; armia - jednego z najwaleczniejszych, najzdolniejszych i najbardziej kochanych przywódców”.

W trakcie odwrotu „białych” na Półwysep Krymski zarówno ciało, jak i grób generała Markowa zostały zbezczeszczone przez bolszewików. 13 grudnia 2003 roku w Salsku, w obwodzie rostowskim odsłonięto pomnik poświęcony generałowi Siergiejowi Markowowi — był to pierwszy w Rosji pomnik upamiętniający działacza „białego” ruchu.

Po śmierci generała Markowa jego honorowy patronat otrzymał 1. Oficerski Pułk, który od tego momentu został przemianowany na 1. Oficerski Pułk imienia generała Markowa. Markowcy należeli do jednej z czterech elitarnych „kolorowych” dywizji wchodzących w skład Sił Zbrojnych Południa Rosji. Zasłynęli niezwykłym oddaniem i skutecznością bojową, dorównując samym korniłowcom, ponieważ znaczną część kadry stanowili oficerowie – stąd też nazywano ich pułkiem oficerskim. Podobnie jak korniłowcy, drozdowcy i aleksiejewcy, markowcy posługiwali się charakterystycznymi barwami pułkowymi: czernią i bielą. Czerń symbolizowała żałobę po śmierci ojczyzny, a biel – nadzieję na jej zmartwychwstanie. Jako sztandaru bojowego używali czarnej flagi z białym krzyżem św. Andrzeja.