Janowa Dolina - kresowe miasteczko idealne?

 

INDZIA 

@indolencjaa

Osada wybudowana w powiecie kostopolskim (woj. wołyńskie) przy Kamieniołomach Państwowych, eksploatujących złoża bazaltu, wyróżniała się na tle innych miejscowości wysokim poziomem życia O "Wołyńskiej Kaliforni" słów kilka (Wątek )

Słowem wstępu: Bazalt wołyński był cenionym materiałem budowlanym, zwłaszcza w drogownictwie. Wydobywano go już w czasach carskich, ale prawdziwy rozwój nastąpił dopiero w czasach II RP Nazwa Janowa Dolina, pochodzi od króla Jana Kazimierza, który miał niegdyś polować w

tamtejszych lasach i dolinie Horynia Mapa poglądowa: Ulice nie miały nazw, tylko oznaczenia literowe A, B, C, D itd. wszystkie wybrukowane miejscowym bazaltem. W miasteczku mieszkało ok. 3 tys. osób, głównie pracowników pobliskiego kamieniołomu, tartaku, kolei oraz ich rodzin

1. Mieszkalnictwo W Janowej Dolinie istniało osiedle ok. 60 domków robotniczych, 1-2 rodzinnych (choć mogły w nich mieszkać nawet cztery rodziny) Domki te budowano z drewna, ale były to konstrukcje wygodne i solidne, z podpiwniczeniem. Dachy pokrywała czerwona dachówka

2. Elektrownia i wodociąg Miasteczko było w pełni zelektryfikowane, skanalizowane i miało własny wodociąg, co było rzadkością na Kresach Prąd dostarczała elektrownia zakładowa, rocznie wytwarzała 500 tys. KWh Wodociąg istniał od początku, w 1939 zaczęto go rozbudowywać

3. Blok Centralnym punktem osady był tzw. Blok, czyli podłużny, parterowy budynek z hotelem robotniczym, salą teatralną, kinową, świetlicą, fryzjerem Nieopodal znajdowały się 3 sklepy Społem, sklep z nabiałem i mięsny Dodajmy, że ukazywała się też gazeta - Głos Robotniczy

4. Praca Janowa Dolina była największym kamieniołomem ówczesnej Polski. Traktowano ją jako poligon doświadczalny nowych technologii górniczych. Korzystano z młotów pneumatycznych, wyciągów mechanicznych, wielkiej kruszarki Roczne wydobycie bazaltu to ok. 200-400 tys. ton

5. Sport Nie samą pracą człowiek żyje. W Janowej Dolinie działał Klub Sportowy "Strzelec", jeden z najlepszych na całym Wołyniu. Były w nim sekcje m. in piłki nożnej, strzelectwa, pływacka, lekkoatletyczna, narciarska Istniał również Klub Szybowcowy dysponujący 2 szybowcami

6. Budynki użyteczn. publicz. W miasteczku działało przedszkole, szkoła powszechna, posterunek Policji Państwowej, poczta, szpital (2 lekarzy, 3 felczerów) W mieście istniała tylko mała, drewniana kaplica. Wybrano już projekt właściwego kościoła, ale nie zdążono go wybudować

7. Ogrody Choć kamieniołom kojarzy się raczej ze zdewastowanym terenem Janowa Dolina była bardzo urokliwym miejscem Wyrobisko było oddzielone od miasteczka lasem. Ulice porastały drzewka i kwietniki. Przy domkach były ogródki z kwiatami o które dbały miejscowe gospodynie

8. Organizacje społeczne Jak na w sumie niedużą osadę w Janowej Dolinie działało wiele organizacji społecznych: - Związek Strzelecki - Związek Oficerów Rezerwy - LOPP - ZPOK - ZHP - Polski Czerwony Krzyż - Ochotnicza Straż Pożarna - Związek zawodowy górników (cent. ZZZ)

Wołyńska Kalifornia? Szacowano że liczba mieszkańców Janowej Doliny wzrośnie nawet do 10 tys, a liczba domków do 300 Duże zarobki, funkcjonalny układ przestrzenny, dynamiczny rozwój - iście amerykański styl Nic dziwnego, że była to bardzo popularna destynacja turystyczna