"Została odnaleziona w 1851 roku przez kleryka Petara Dorčića na polu we wsi Baška na chorwackiej wyspie Krk. O znalezisku powiadomiono historyka Ivana Kukuljevicia Sakcinskiego, a w 1853 roku po raz pierwszy opisał je slawista Pavol Jozef Šafárik.
Pierwotnie płyta stanowiła fragment przegrody oddzielającej prezbiterium od nawy w kościele św. Łucji we wsi Jurandvor. Po przebudowie świątyni między XVI a XVIII wiekiem służyła prawdopodobnie jako płyta nagrobna, a następnie została wyrzucona na pole. Została wykonana z wapienia. Płyta jest ułamana z prawej strony; ma 99,5 cm szerokości, 199 cm długości oraz grubość od 7,5 cm (u podstawy) do 9 cm (u góry). Jej górną część zajmuje ornament o szerokości 22 cm, pod którym znajduje się trzynastowierszowy napis głagolicki w wersji chorwackiej, umieszczony w polu o wymiarach 77,5 × 196,5 cm. Powstanie głagolicy w IX wieku przypisuje się dwóm braciom – Cyrylowi i Metodemu.
W 1865 roku napisy z płyty odczytał Ivan Črnčič. Inskrypcje pochodzą z przełomu XI i XII wieku i składają się z dwóch części. Zawierają zapis darowizny króla Chorwacji Dmitara Zvonimira na rzecz kościoła św. Łucji wraz z listą świadków oraz przysięgą na Boga, a także sporządzoną przez opata Dobrovita informację o budowie tego kościoła. Inskrypcja w transliteracji łacińskiej brzmi następująco:
„Azъ [vъ ime o]tca i s(i)na i stago duha azъ opat[ъ] Držiha pisahъ se o ledi[n]e juže da Zъvъnim[i]rъ kralъ hrъvatъskъ[ï] [vъ] dni svoję vъ svetuju [L]uciju i s[vedo]mi županъ Desi[m]ra Krъ[b]avě Mra[tin]ъ vъ (li)cě Pr(i)bъnebga [s]ъ posl[ъ] Vinodlě Ěkvъ v(ъ) Otocě da iže to poreče klъni i bo(g) i bï(=12) ap(osto)la i g(=4) eva(n)j(e)listi i s(ve)taě Luciě am(e)nъ da iže sdě živetъ moli za ne boga azъ opatъ D(o)brovitъ zъdah crěkъvъ siju i svoeju bratiju sъ devetiju vъ dni kъneza kosъmъta obladajućago vъsu Kъrainu i běše vъ tъ dni Mikula vъ Otočъci [sъ S]vetuju Luciju vъ edino”
W tłumaczeniu na język polski:
„W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego, ja, opat Držiha, napisałem to o ziemi, którą Zvonimir, król chorwacki, podarował św. Łucji. A świadkami [byli] župan Desimir w Krbava, Martin w Lika, Piribineg w Vinodolu i Jakow w Otoku. Kto temu zaprzecza, niech będzie przeklęty przez Boga i dwunastu apostołów, czterech ewangelistów i świętą Łucję. Amen. Niech ten, który tu mieszka, modli się za nich do Boga. Ja, opat Dobrovit, zbudowałem ten kościół wraz z dziewięcioma moimi braćmi w czasach hrabiego Kosmy, który rządził całą prowincją. I w tamtych czasach [parafia] św. Mikołaja w Otočacu połączyła się z [parafią] św. Łucji."
Płyta była podatna na uszkodzenia, w związku z czym wymagała stałej konserwacji. W 1934 roku została przekazana przez biskupa Josipa Srebnicia Akademii Nauki i Sztuki w Zagrzebiu, gdzie jest obecnie przechowywana. Fot Chorwacka Akademia Nauki i Sztuki."
za Jacek Czubacki
Literatura:
Ewa Magdalena Siatkowska: Szkice z dziejów literackich języków słowiańskich. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie, 2004.
Leszek Moszyński: Wstęp do filologii słowiańskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2006.
Źródło: Chorwacka Akademia Nauki i Sztuki.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz