"W 1906 roku jedna z najwspanialszych katedr Anglii stanęła na krawędzi katastrofy. Katedra w Winchester, perła średniowiecznej architektury, która trwała nieprzerwanie od ponad 800 lat, zaczęła powoli zapadać się w ziemię. W jej murach pojawiały się ogromne pęknięcia, a podczas nabożeństw z sufitu odpadały fragmenty rzeźbionego kamienia. Inżynierowie byli zgodni: bez natychmiastowej interwencji ten bezcenny zabytek w końcu całkowicie się zawali.
Problem krył się głęboko pod ziemią, niewidoczny dla kogokolwiek spacerującego pod strzelistymi sklepieniami. Normańscy budowniczowie, którzy w 1079 roku położyli fundamenty, wznieśli katedrę na gruncie sprawiającym wrażenie stabilnego. Pod powierzchnią znajdowała się jednak zdradliwa warstwa nasiąkniętego torfu — sprasowanych pozostałości dawnej roślinności z czasów, gdy przez dolinę płynęła rzeka Itchen. Przez stulecia ogromne dębowe pale dźwigały ciężar katedry. Teraz, po setkach lat, drewno zaczęło gnić.
Do ratowania budowli wezwano architekta Thomasa Grahama Jacksona oraz inżyniera Francisa Foxa. Ich plan wydawał się prosty: wykopać rowy pod murami, usunąć spróchniałe drewno i zastąpić je betonem. Na papierze — banalne. W rzeczywistości — niewykonalne.
Każda próba kopania poniżej poziomu wód gruntowych kończyła się natychmiastowym zalaniem wykopów. Torf oddawał wodę szybciej, niż jakakolwiek pompa była w stanie ją wypompować. Nowo wykopane przestrzenie wypełniały się mętną wodą w ciągu sekund. Tradycyjne metody zawiodły. Potrzebne było coś zupełnie niezwykłego.
Fox wpadł na nieoczywisty pomysł: skoro nie da się pozbyć wody, może ktoś mógłby pracować w jej wnętrzu. Potrzebowali nurka.
William Walker nie szukał sławy, gdy odebrał telefon. Urodzony w 1869 roku wyszkolił się jako nurek w stoczni w Portsmouth i przez lata pracował przy podwodnych konstrukcjach — dokach, tunelach i portach. Ciężka, ryzykowna praca, niemal zawsze poza światłem reflektorów. Gdy firma Siebe Gorman wysłała go do Winchester na początku kwietnia 1906 roku, spodziewał się krótkiego zlecenia. Może roku.
Został pięć i pół roku.
Początkowo pracował z innym nurkiem, Rayfieldem, lecz gdy stało się jasne, że projekt potrwa znacznie dłużej, firma zdecydowała się postawić na jednego — najbardziej niezawodnego. Walker został sam. Każdego ranka zakładał ciężki skafander z płótna, gumy, miedzi i ołowiu, ważący około 90 kilogramów. Sam hełm z miedzi ważył niemal 27 kg. Ołowiane buty dociskały go do dna, a wąż powietrzny łączył z powierzchnią, gdzie pomocnicy ręcznie tłoczyli powietrze do hełmu.
A potem schodził w absolutną ciemność.
Woda pod katedrą była całkowicie nieprzejrzysta, nasycona torfem i osadami zbieranymi przez wieki. Nie docierało tam żadne światło. Walker nie widział nawet własnych dłoni. Pracował wyłącznie dotykiem, po omacku, w zalanych wykopach na głębokości około sześciu metrów. Budowa z zawiązanymi oczami, pod wodą, w sprzęcie cięższym niż większość ludzi — a nad głową tysiącletnia katedra.
To była jego codzienność.
Zadanie było jednocześnie proste i niemożliwe. Na górze robotnicy przygotowywali wykopy i worki z betonem. Gdy tylko rów się zalewał, Walker schodził pod wodę. Na ślepo usuwał resztki spróchniałych pali, a potem układał worki z betonem — jeden po drugim — dokładnie tam, gdzie miały podtrzymać mury. Każdy worek musiał trafić idealnie. Jeden błąd mógł oznaczać katastrofę.
Zazwyczaj pracował w dwóch czterogodzinnych zmianach, spędzając pod wodą nawet sześć godzin dziennie. Ponieważ zdejmowanie skafandra trwało zbyt długo, w przerwach jedynie odkręcał hełm, jadł, palił fajkę i znów się uszczelniał. W każdy weekend pokonywał rowerem około 110 kilometrów, by odwiedzić żonę i rodzinę w South Norwood, po czym w poniedziałek rano wracał pociągiem do Winchester.
Miesiąc po miesiącu. Rok po roku.
Liczby mówią same za siebie. Gdy prace zakończono we wrześniu 1911 roku, Walker ułożył 25 800 worków betonu, 114 900 betonowych bloków i 900 000 cegieł. Prawie milion cegieł — każdą położoną ręcznie, w całkowitej ciemności, pod wodą. Wszystko dzięki doświadczeniu, pamięci mięśniowej i bezkompromisowej precyzji.
Zapytany przez dziennikarzy o trudność pracy, odpowiedział z charakterystyczną skromnością: „Nie było trudno. To była prosta robota — tylko trzeba było robić ją ostrożnie.” Jakby lata pracy na ślepo pod wodą były czymś zupełnie zwyczajnym.
Po zakończeniu jego części prac można było bezpiecznie wypompować wodę i dopuścić standardowe ekipy budowlane. Katedrę ocalono. W lipcu 1912 roku, podczas uroczystego nabożeństwa dziękczynnego, król Jerzy V uhonorował Walkera, a później przyznano mu tytuł Członka Królewskiego Orderu Wiktoriańskiego (MVO). Prasa pisała o „nurku, który własnymi rękami uratował katedrę w Winchester”.
Z czasem jednak jego historia zaczęła znikać z pamięci zbiorowej. Walker wrócił do pracy i żył dalej z tą samą cichą profesjonalnością. W 1918 roku zmarł podczas pandemii grypy hiszpanki. Miał 49 lat.
Przez dziesięciolecia niewielu poza Winchester pamiętało jego imię. Katedra stała nadal — piękna i bezpieczna — lecz człowiek, który dosłownie ją podtrzymywał, został niemal zapomniany. Dopiero w 1964 roku ustawiono w katedrze niewielką rzeźbę na jego cześć. Zawierała ona bolesny detal: wykonano ją na podstawie błędnej fotografii i przedstawiała inżyniera Francisa Foxa w stroju nurka, a nie Walkera. Z czasem zastąpiono ją właściwą rzeźbą autorstwa Glyna Williamsa, która do dziś oddaje mu należny hołd.
Dziś hełm nurkowy Walkera można zobaczyć w nawie katedry. Niedaleko znajduje się pub noszący jego imię. W okolicach dnia św. Swithuna wspomina się z wdzięcznością człowieka, który uratował świątynię. Na jego grobie w Beckenham widnieje epitafium mówiące wszystko:
„Nurek, który własnymi rękami uratował Katedrę w Winchester”.
Historia Williama Walkera porusza, bo pokazuje rzadki dziś rodzaj bohaterstwa — ciche, pozbawione ambicji sławy, polegające na wykonaniu pracy, którą trzeba wykonać. Nie szukał uznania. Po prostu każdego dnia schodził do czarnej wody, bo katedra musiała przetrwać, a on miał umiejętności, by to umożliwić.
Żyjemy w czasach, które nagradzają szybki sukces i natychmiastową rozpoznawalność. Historia Walkera przypomina, że wiele z najważniejszych rzeczy dzieje się powoli, w ciszy i ciemności. Że fundament pod fundamentem bywa równie istotny, jak to, co wznosi się wysoko ponad ziemią.
Katedra w Winchester stoi do dziś i zachwyca setki tysięcy odwiedzających. Większość z nich nigdy nie pomyśli o tym, co znajduje się pod ich stopami: niemal milion cegieł, ułożonych jedna po drugiej przez człowieka pracującego na ślepo, w ciemności, podtrzymującego historię własnymi rękami.
To jest prawdziwy cud Katedry w Winchester. Nie tylko to, że została zbudowana — ale że gdy zaczęła się rozpadać, jeden człowiek poświęcił pięć i pół roku życia, by ją ocalić. William Walker nie uratował jedynie budynku. Zachował fragment ludzkiego dziedzictwa dla przyszłych pokoleń. Stał się niewidzialnym fundamentem, dzięki któremu coś pięknego mogło trwać."
za Siła Charakteru
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz