Gdyby grawitacja była choć trochę słabsza, galaktyki by się nie uformowały. Gdyby silne oddziaływanie jądrowe było minimalnie silniejsze, nie zapłonęłyby gwiazdy. Gdyby tempo rozszerzania się wszechświata było przesunięte o jedną część na 10⁶⁰, materia zapadłaby się w jeden punkt albo rozproszyła tak, że żadna gwiazda nie mogłaby powstać.
Tak wygląda "problemem dostrojenia". Fundamentalne stałe wszechświata zdają się być skalibrowane pod istnienie złożonego życia.
Można to wyjaśniać na różne sposoby:
Hipoteza multiwersum – Możemy być jednym z niezliczonych wszechświatów, każdy z innymi prawami fizyki. Większość jest martwa; żyjemy w jednym z rzadkich, gdzie wszystko ułożyło się idealnie.
Zasada antropiczna – Wszechświat wydaje się dostrojony po prostu dlatego, że tylko taki wszechświat może wytworzyć obserwatorów takich jak my. To nie tłumaczy, dlaczego stałe mają właśnie takie wartości. To przypomina tylko, że nie moglibyśmy zaobserwować wszechświata, w którym by ich nie miały.
Kosmologiczna selekcja naturalna – Jeśli wszechświaty rozmnażają się poprzez czarne dziury, a te, które tworzą ich więcej, tworzą też więcej nowych wszechświatów, wówczas fizyka mogłaby "ewoluować" w stronę stałych sprzyjających powstawaniu czarnych dziur, a te, przy okazji, sprzyjają także powstawaniu gwiazd i galaktyk.
Konieczność matematyczna – Nie ma prawdziwego wyboru w działaniu praw wszechświata. Gdy uwzględni się pewne struktury logiczne lub matematyczne, możliwy jest tylko wąski zestaw stałych fizycznych. W tym ujęciu dostrojenie nie jest zaskakujące, tylko jest nieuniknione.
Celowa kreacja – Niezwykła precyzja stałych wszechświata wskazuje, że został on stworzony z zamiarem, czy to przez bóstwo, umysł, czy zasadę porządku wykraczającą poza dzisiejszą naukę.
Żadnej z tych hipotez nie można dziś udowodnić. Wszystkie jednak są poważnie rozważane w kosmologii, fizyce kwantowej i filozofii nauki.
Ja też się nad tym zastanawiam, i gdy coś odkryję, to Państwa poinformuję. Póki co w zastanawianiu się może pomóc mi kawa, którą mogą mi Państwo postawić na buycoffee.to/redaktorbs/. To pomaga w filozofowaniu. Ale i bez kawy będę to robił, bo tak po prawdzie, to ostatnio nie mam wiele do roboty.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz