ORP " Groźny" 351

ORP " Groźny" 351
Był moim domem przez kilka lat.

środa, 4 lutego 2026

Mikołaj Rej

 Ryszard Arkadiusz Frączek


4 LUTEGO 1505 ROKU W ŻURAWNIE NAD DNIESTREM NA ÓWCZESNEJ RUSI CZERONEJ, NIEDALEKO ŻYDACZOWA URODZIŁ SIĘ MIKOŁAJ REJ – OJCIEC POLSKIEJ LITERATURY I JĘZYKA LITERACKIEGO.
Był „ kronikarzem polskiej duszy”, „patronem polskiej prozy i poezji moralnej”, humanistą. Jego słowa zapisały się w pamięci polskiej historii na zawsze „A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają”. Był naszywany „polskim Dantem”
Był „ kronikarzem polskiej duszy”, „patronem polskiej prozy i poezji moralnej”, humanistą. Jego słowa zapisały się w pamięci polskiej historii na zawsze „A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają”. Był naszywany „polskim Dantem”
Urodził się w rodzinie szlacheckiej Stanisława i Barbary z Herburtów. Dzieciństwo spędził w Żurawnie położonym na Wyżynie Podolskiej wśród pagórków i wąwozów Dniestru i wpadających do niego rzeczek. Te krajobrazy sprawiły, że Mikołaj nabierał wrażliwości i poczucia piekna. Kształcił się w Skalbmierzu, i we Lwowie. Studiował na Akademii Krakowskiej. W 1531 roku ożenił się z Zofią Kościeniówną siostrzenicą arcybiskupa lwowskiego, Był posłem na Sejm z województwa ruskiego i ożenił się z Zofią Kościeniówną. Znany każdemu z przerabianą w szkole „Krótką rozprawą między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem. Był poetą, prozaikiem, pisarzem doby renesansu, teologiem protestanckim. Działał na polu politycznym i religijnym. Jego „Żywot człowieka poczciwego” nawiazuje prawdopodobnie do ideału szlachcica z kresów, żyjącego blisko natury, gospodarza swojej ziemi, człowieka wolnego, niezależnego, wiernego tradycj. W swej twórczości uzywał też pseudonimu Ambroży Kurczbok Rożek. Mikołaj Rej spędził część swojego życia w dworku w Nagłowicach. To w Nagłowicach powstało wiele jego utworów. Miejsce to było ważne dla rozwoju polskiego piśmiennictwa renesansowego. Nagłowice stały się niejako „polskim ośrodkiem literackim”. Obecnie znajduje się tu muzemu pisarza. poświęcone jego życiu i twórczości.
Mikołaj Rej zmarł jesienią 1569 roku między 8 września a 5 października. Dokładna data śmierci i miejsce pochówku jest nieznane.
Mikołaj Rej Portret ze Zwierciadła z 1568, domena publiczna
Pałac w Żurawnie, zniszczona fontanna, Dniestr, Nagłowic. fot. Ryszard Ryszard Arkadiusz Frączek





Brak komentarzy: