Powstanie w Mohylewie w 1661 r. było efektem długotrwałej okupacji, przemocy i narastających napięć społecznych. Krótki, gwałtowny zryw doprowadził do zniszczenia garnizonu i zmiany sytuacji miasta, ale jednocześnie pozostawił po sobie trwałe konsekwencje polityczne i pamięć o krwawych wydarzeniach.
Mohylew był w XVII wieku dużym miastem z rozwiniętym samorządem i aktywnym życiem gospodarczym. Funkcjonował tu magistrat, ratusz oraz rozległy rynek, na którym handlowali mieszczanie i przekupki. Liczne kramy i regularny handel wskazują, że miasto utrzymywało się głównie z rzemiosła i wymiany towarowej, a codzienne życie skupiało się wokół rynku. Stałe kwaterowanie żołnierzy w domach mieszkańców silnie naruszało ten porządek.
Od połowy lat 50. XVII wieku Mohylew znajdował się pod władzą Moskwy. Okupacja oznaczała stałą obecność wojska, utratę dawnych praw miejskich i liczne nadużycia. Żołnierze rekwirowali żywność i mienie, a przemoc stała się elementem codzienności. W tych warunkach w magistracie coraz wyraźniej dojrzewała decyzja o zerwaniu z dotychczasowym porządkiem.
Przygotowania do wystąpienia prowadzono w ścisłej tajemnicy. Mieszczanie unieszkodliwiali broń żołnierzy kwaterujących w ich domach, a własne uzbrojenie trzymali w ukryciu. Gdy na rynku doszło do kolejnych nadużyć wobec handlujących kobiet, z ratusza wyszedł burmistrz z mieczem kata, padł sygnał do działania, a dźwięk dzwonu rozszedł się po całym mieście.
Początkowo walki miały zmienny przebieg, jednak przełom przyniosło otwarcie więzienia i uwolnienie osadzonych tam żołnierzy Rzeczypospolitej. W krótkim czasie garnizon moskiewski został rozbity, a jego dowódcy trafili do niewoli. Miasto uzyskało nowe przywileje, lecz już w tym samym roku pojawiło się realne zagrożenie odwetem, a wydarzenia z 1661 roku na długo pozostały w pamięci mieszkańców.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz