W naszym cotygodniowym cyklu pt. „Znani nieznani” przybliżamy Wam sylwetki Polaków, którzy zapisali się złotymi literami na kartach historii nie tylko Polski, ale i świata. Dziś chcemy przybliżyć postać Bronisława Piłsudskiego – wybitnego polskiego etnografa oraz niezwykle zaangażowanego społecznika, który swoją zagorzałą walką o poprawę warunków życia Ajanów został okrzyknięty przez nich ich królem. Prywatnie, Bronisław Piłsudski był bratem Józefa Piłsudskiego.
Biografowie Bronisława Piłsudskiego wskazują, że najważniejszym wydarzeniem, mającym wpływ na całe jego życie było trwające 15 lat zesłanie na Sachalin. Początkowo pracował w stolarni, po kilku latach został skierowany do prowadzenia obserwacji meteorologicznych, organizował bibliotekę, uczył dzieci miejscowych urzędników i zesłańców. W czasie tych zajęć poznał rosyjskiego etnografa – Lwa Sternberga, który namówił go do obserwowania i notowania zwyczajów lokalnych plemion: Gilaków, a przede wszystkim Ajnów.
Wacław Sieroszewski – przyjaciel Bronisława Piłsudskiego tak pisał o jego przygodach badawczych: „Zebrał do 10 tys. wyrazów ainoskich, 6 tys. gilackich, 2 tys. oroczońskich, dużo bajek, pieśni, legend, podań, obyczajów, moc fotografii i jedyną na świecie kolekcję 100 wałków fonograficznych, odtwarzających dźwięk i mowy tych ludów”.
Bronisław Piłsudski jest autorem licznych publikacji etnograficznych, które jeszcze za jego życia zaczęły ukazywać się między innymi w zagranicznej prasie. Jest autorem między innymi „Poezyi Gilaków”, w której skupił się na twórczości tej grupy mieszkańców Sachalinu. We wstępnych słowach tej publikacji, tak opisał miejsce swojego zesłania:
„Na dalekim krańcu Sybiru, omywana falami Oceanu Wielkiego, leży smutna wyspa znana i naszemu narodowi przez długie lata reakcyi ostatniej doby (…). U wejścia tego czyśćca na ziemi mógłby witać straszny napis: „wchodząc tu odrzućcie wszelką nadzieję”. Wyspą tą jest Sachalin, surowy, trochę dziki, zeszpecony jednak więcej przez brutalnych i barbarzyńskich ludzi, niż przez przyrodę rozmaitą, czasem miękką, żywą i barwną, czasem imponującą i potężną, to znów skarłowaciałą – przygnębiającą i smutną, jak dusze tych, co musieli tam pędzić na wygnaniu „dnie tak długie – każdy jak trzy jesienie”.
Zmarł 17 maja 1918 roku w Paryżu.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz