Ignacy Domeyko

 

dzieje.polski

Sześć lat spędził I. Domeyko w wiejskich majątkach stryja, opiekował się gospodarstwem i działał w ocalałych konspiracyjnych strukturach filareckich. Pisał anonimowo artykuły do „Dziennika Wileńskiego", korespondował z przyjaciółmi. W 1829 r. uwolniono go od nadzoru policyjnego. W pierwszej kolejności pojechał do Warszawy, spotkał się tam z Joachimem Lelewelem. W drodze powrotnej zastała go informacja o wybuchu powstania listopadowego.

🔶 Natychmiast wstąpił do oddziału gen. Dezyderego Adama Chłapowskiego, lecz po klęsce pod Szawlami, żołnierze tego oddziału zostali przez Prusaków internowani. Domeyko z przyjaciółmi dwukrotnie próbował uciec — do Francji i Anglii. Paszport emigracyjny otrzymał w styczniu 1832 r. Pocztowym dyliżansem ruszył do Drezna, po ośmiu latach spotkał się tam z A. Mickiewiczem, A.E. Odyńcem, S. Garczyńskim, L. Weyssenhoffem. Wskutek nacisków rządu rosyjskiego na władze saskie przyjaciele musieli opuścić Drezno. Ruszyli do Francji i 1 sierpnia dotarli do Paryża.

🔶 I. Domeyko spędził tam ponad pięć lat. Rozczarowany życiem politycznym polskiej emigracji, poświęcił się pracy naukowej. Wspierał Towarzystwo Pomocy Naukowej, ułatwiające polskiej młodzieży emigracyjnej podjęcie studiów. Francja ukształtowała Domeykę-naukowca. Uczęszczał na wykłady z matematyki, fizyki, chemii analitycznej, botaniki, mineralogii i geologii na Sorbonie, w Collège de France i Jardin des Plantes.

🔶 Poznał najwybitniejszych geologów francuskich, w tym przyjaznego Polakom Leonce'a Elie de Beaumonta, który nakłonił go do wstąpienia do paryskiej Ecole des Mines. 1 sierpnia 1837 r. Ignacy uzyskał tam dyplom inżyniera górnika. Wykonał wtedy trzy mapy Polski: hydrograficzną, geologiczną i leśną (krajobrazowo-gospodarczą). Przed wyjazdem z Francji materiały tej pierwszej próby stworzenia atlasu fizjograficznego Polski wraz z instrukcją dotyczącą ich wydania i prawami przekazał A. Mickiewiczowi, ale projektu nie opublikowano.

🔶 Po studiach I. Domeyko otrzymał posadę w Bonne Fontaine w Alzacji, ale już w październiku 1837 r. zaproponowano mu profesurę chemii i mineralogii w kolegium górniczym w La Serena w prowincji Coquimbo w Chile.