ORP Orzeł

#wydarzenie #historyczne

08.06.1940 r.

Bitwa o Atlantyk: okręt podwodny ORP Orzeł nie powrócił planowo do brytyjskiego portu i 11 czerwca został uznany za utracony.

''Z powodu braku jakichkolwiek wiadomości i niepowrócenia z patrolu w określonym terminie – okręt podwodny Rzeczypospolitej Polskiej »Orzeł« uważać należy za stracony'' - kadm. J. Świrski, szef Kierownictwa Marynarki Wojennej

Na swój ostatni patrol „Orzeł” wyszedł 23 maja 1940 r. około godziny 23.00 kierując się do północnej części rejonu oznaczonego symbolem „A3”, w którym miał prowadzić dozór. Wskazany sektor „Orzeł” prawdopodobnie osiągnął następnego dnia po północy i miał tam przebywać do dnia 1 czerwca. Tego dnia o godzinie 15.06 przesłano rozkaz, zgodnie z którym okręt po zachodzie słońca miał przejść do rejonu sąsiedniego oznaczonego jako „A1”. Wejście do rejonu zaplanowano na kolejny dzień tj. 2 czerwca.

Dnia 2 czerwca o godzinie 10.02 Admiralicja Brytyjska wysłała kolejny rozkaz, zgodnie z którym „Orzeł” miał opuścić rejon „A1” i rozpocząć przejście na patrolowanie w rejon pozycji geograficznej 57º00’N, 06º00’E. Przejście miało być tak realizowane, aby w dniu 3 czerwca o godzinie 09.00 wyjść na pozycję o współrzędnych: 57º00’ N i 04º10’E, a następnie przejść na pozycję o współrzędnych 57º00’ N i 05º00’E z zastrzeżeniem, że po jej osiągnięciu dalsze przejście ma być kontynuowane w zanurzeniu. Wyznaczoną pozycję okręt miał zająć 4 czerwca. Kolejne rozkazy nakazały mu zmienić na linii dozoru brytyjski okręt podwodny HMS „Trident”, który znajdował się na północ od rejonu „E1”.

Dnia 5 czerwca o godzinie 16.05 przesłano rozkaz, według którego w dniu 6 czerwca o godzinie 22.00 okręt miał zejść z dotychczas zajmowanej pozycji patrolowania i powrócić do Rosyth. Planowano, że okręt wejdzie do bazy 8 czerwca w godzinach przedpołudniowych. Z uwagi na fakt, że okręt w planowanym terminie nie wszedł do bazy, o godzinie 12.12. wysłano rozkaz nakazujący podanie aktualnej pozycji okrętu. Żądanie pozostało bez odpowiedzi w związku z tym w dniu 10 czerwca uznano okręt za stracony.

Istnieje wiele wersji dotyczących zaginięcia (zatopienia) ORP Orła która wg. Was jest najbardziej prawdopodobna?

- wejście na minę morską na brytyjskim lub niemieckim polu minowym

- zbombardowanie przez niemiecki bombowiec (tutaj sprawa się w zasadzie wyjaśniła zatopiony okręt to HMS Narwhal)

- omyłkowe (friendly fire) storpedowanie przez powracający z patrolu holenderski okręt podwodny

- omyłkowe zatopienie przez aliancki samolot patrolowy

- zatonięcie wskutek awarii lub błędu załogi podczas manewrów wynurzania/zanurzania

- zatopienie przez niemiecki patrolowiec