TRANSKRYPT PRZET艁UMACZONY
PUTIN
TUCKER
[1/4]
Tucker: Poni偶ej znajduje si臋 wywiad z prezydentem Rosji, W艂adimirem Putinem. Nakr臋cony 6 lutego 2024 roku, oko艂o godziny 19:00 w budynku za nami, czyli oczywi艣cie na Kremlu. Wywiad, jak si臋 przekonacie, je艣li go obejrzycie, dotyczy przede wszystkim trwaj膮cej wojny, wojny w Ukrainie, tego, jak si臋 zacz臋艂a, co si臋 dzieje i, co najwa偶niejsze, jak mo偶e si臋 sko艅czy膰. Jedna uwaga przed obejrzeniem. Na pocz膮tku wywiadu zadali艣my najbardziej oczywiste pytanie, a mianowicie, dlaczego to zrobi艂e艣? Czy poczu艂e艣 zagro偶enie, bezpo艣rednie zagro偶enie fizyczne i to jest twoje usprawiedliwienie. Odpowied藕, kt贸r膮 otrzymali艣my, by艂a dla nas szokiem. Putin m贸wi艂 bardzo d艂ugo, chyba p贸艂 godziny, o historii Rosji si臋gaj膮cej VIII wieku. I szczerze m贸wi膮c, my艣leli艣my, 偶e to technika obstrukcji i uznali艣my to za irytuj膮ce i przerwali艣my mu kilka razy, a on zareagowa艂. By艂 zirytowany przerwaniem. Ale w ko艅cu doszli艣my do wniosku, 偶e nie by艂a to technika obstrukcji. Rozmowa kwalifikacyjna nie by艂a ograniczona czasowo. Zako艅czyli艣my j膮 po ponad dw贸ch godzinach. Zamiast tego to, co zaraz zobaczycie, wydawa艂o nam si臋 szczere, niezale偶nie od tego, czy si臋 z tym zgadzacie, czy nie. W艂adimir Putin uwa偶a, 偶e Rosja ma historyczne roszczenia do cz臋艣ci zachodniej Ukrainy. Nasz膮 opini膮 by艂oby wi臋c postrzeganie tego w tym 艣wietle jako szczerego wyra偶enia tego, co on my艣li. I oto jest. Panie Prezydencie, dzi臋kuj臋. 22 lutego 2022 r. zwr贸ci艂 si臋 Pan do swojego kraju w og贸lnokrajowym or臋dziu, gdy rozpocz膮艂 si臋 konflikt na Ukrainie, i powiedzia艂, 偶e dzia艂a, poniewa偶 doszed艂 Pan do wniosku, 偶e Stany Zjednoczone, poprzez NATO, mog膮 zainicjowa膰, cytuj臋, niespodziewany atak na nasz kraj i zbyt ameryka艅skie uszy, to brzmi paranoicznie. Powiedz nam, dlaczego uwa偶asz, 偶e Stany Zjednoczone mog膮 uderzy膰 w Rosj臋 znienacka. Jak do tego doszed艂e艣?
W艂adimir Putin: To nie jest tak, 偶e Ameryka, Stany Zjednoczone zamierza艂y zaatakowa膰 Rosj臋 z zaskoczenia. Nie powiedzia艂em tego. Czy prowadzimy talk show, czy powa偶n膮 rozmow臋?
Tucker: Oto cytat. Dzi臋kuj臋. To bardzo powa偶na rozmowa.
W艂adimir Putin: Poniewa偶, o ile rozumiem, twoje podstawowe wykszta艂cenie jest historyczne.
Tucker: Tak.
W艂adimir Putin: Wi臋c je艣li nie masz nic przeciwko, po艣wi臋c臋 tylko 30 sekund lub minut臋, aby da膰 ci kr贸tkie odniesienie do historii, aby da膰 ci troch臋 t艂a historycznego.
Tucker: Prosz臋.
W艂adimir Putin: Zobaczmy, od czego zacz臋艂y si臋 nasze relacje z Ukrain膮. Sk膮d si臋 wzi臋艂a Ukraina? Pa艅stwo rosyjskie zacz臋艂o si臋 gromadzi膰 jako scentralizowana pa艅stwowo艣膰. Za rok za艂o偶enia pa艅stwa rosyjskiego uwa偶a si臋 rok 862. Ale kiedy mieszka艅cy Nowogrodu zaprosili do panowania ksi臋cia wirangijskiego Ruryka ze Skandynawii. W 1862 roku Rosja obchodzi艂a 1000-lecie swojej pa艅stwowo艣ci. A w Nowogrodzie znajduje si臋 pomnik po艣wi臋cony 1000-leciu kraju. W 882 r. nast臋pca Ruryka, ksi膮偶臋 Oleg, kt贸ry faktycznie pe艂ni艂 rol臋 regenta u m艂odego syna Ruryka. Poniewa偶 Ruryk ju偶 wtedy nie 偶y艂, przyjecha艂 do Kijowa. Pozby艂 si臋 dw贸ch braci, kt贸rzy najwyra藕niej byli kiedy艣 cz艂onkami oddzia艂u Rurika. Tak wi臋c Rosja zacz臋艂a si臋 rozwija膰 z dwoma o艣rodkami w艂adzy: Kijowem i Nowogrodem. Nast臋pn膮 bardzo wa偶n膮 dat膮 w historii Rosji by艂 rok 988, by艂 to chrzest Rosji, kiedy ksi膮偶臋 W艂odzimierz, prawnuk Ruryka, ochrzci艂 Rosj臋 i przyj膮艂 prawos艂awie, czyli wschodnie chrze艣cija艅stwo. Od tego czasu scentralizowane pa艅stwo rosyjskie zacz臋艂o si臋 umacnia膰. Dlaczego? Ze wzgl臋du na jedno terytorium. Zintegrowane powi膮zania gospodarcze. Jeden i ten sam j臋zyk. A po chrzcie Rosji, tej samej wierze i rz膮dach ksi臋cia, zacz臋艂o si臋 kszta艂towa膰 scentralizowane pa艅stwo rosyjskie. Ju偶 w 艣redniowieczu ksi膮偶臋 Jaros艂aw M膮dry wprowadzi艂 porz膮dek sukcesji na tronie. Ale po jego 艣mierci sprawa skomplikowa艂a si臋 z r贸偶nych powod贸w. Tron nie przechodzi艂 bezpo艣rednio z ojca na najstarszego syna, ale z ksi臋cia, kt贸ry odszed艂 na swego brata. Potem do swoich syn贸w w r贸偶nych liniach. Wszystko to doprowadzi艂o do rozdrobnienia i ko艅ca Rusi jako jednego pa艅stwa. Nie by艂o w tym nic szczeg贸lnego. To samo dzia艂o si臋 wtedy w Europie. Rozdrobnione pa艅stwo rosyjskie sta艂o si臋 jednak 艂atwym 艂upem dla imperium stworzonego wcze艣niej przez Czyngis-chana. Jego nast臋pcy, czyli Batu-chan, spl膮drowali i zrujnowali prawie wszystkie miasta. Po艂udniowa cz臋艣膰, w tym Kij贸w, i kilka innych miast, po prostu utraci艂y niepodleg艂o艣膰. Podczas gdy miasta p贸艂nocne zachowa艂y cz臋艣膰 swojej suwerenno艣ci. Musieli p艂aci膰 danin臋 hordzie, ale uda艂o im si臋 zachowa膰 cz臋艣膰 swojej suwerenno艣ci. A potem zacz臋艂o si臋 kszta艂towa膰 zjednoczone pa艅stwo rosyjskie z centrum w Moskwie. Po艂udniowa cz臋艣膰 ziem rosyjskich, w tym Kij贸w, zacz臋艂a stopniowo ci膮偶y膰 ku innemu magnesowi, centrum, kt贸re wy艂ania艂o si臋 w Europie. By艂o to Wielkie Ksi臋stwo Litewskie, a nawet nazywano je Litewskim Ksi臋stwem Rosyjskim, poniewa偶 Rosjanie stanowili znaczn膮 cz臋艣膰 tej ludno艣ci. M贸wili staroruskim j臋zykiem i byli prawos艂awni. Ale potem nast膮pi艂o zjednoczenie, unia Wielkiego Ksi臋stwa Litewskiego i Kr贸lestwa Polskiego. Kilka lat p贸藕niej. Podpisano kolejn膮 uni臋, ale tym razem ju偶 w sferze religijnej cz臋艣膰 duchownych prawos艂awnych zosta艂a podporz膮dkowana papie偶owi. W ten spos贸b ziemie te wesz艂y w sk艂ad pa艅stwa polsko-litewskiego. Przez dziesi臋ciolecia Polacy zajmowali si臋 kolonizacj膮 tej cz臋艣ci ludno艣ci. Wprowadzili tam j臋zyk, pr贸bowali utrwali膰 ide臋, 偶e ta ludno艣膰 nie jest do ko艅ca Rosjanami, 偶e poniewa偶 偶yj膮 na marginesie, s膮 Ukrai艅cami. Pierwotnie s艂owo Ukrainiec oznacza艂o, 偶e dana osoba mieszka艂a na obrze偶ach pa艅stwa, na obrze偶ach lub by艂a zaanga偶owana w s艂u偶b臋 stra偶y granicznej. Nie chodzi艂o o 偶adn膮 konkretn膮 grup臋 etniczn膮. Polacy starali si臋 wi臋c wszelkimi mo偶liwymi sposobami skolonizowa膰 t臋 cz臋艣膰 ziem ruskich i faktycznie traktowali j膮 do艣膰 surowo, 偶eby nie powiedzie膰 okrutnie, wszystko to doprowadzi艂o do tego, 偶e ta cz臋艣膰 ziem ruskich zacz臋艂a walczy膰 o swoje prawa. Pisali listy do Warszawy, domagaj膮c si臋 przestrzegania ich praw i powo艂ania tu ludzi, tak偶e do Kijowa.
Tucker: Przepraszam. Czy m贸g艂by艣 nam powiedzie膰, w kt贸rym okresie, trac臋 rachub臋, gdzie w historii jeste艣my, w polskim ucisku na Ukrainie.
W艂adimir Putin: To by艂o w XIII wieku. Teraz opowiem wam, co si臋 sta艂o p贸藕niej. I podaj daty, aby nie by艂o zamieszania. I to w 1654 roku, a nawet nieco wcze艣niej w tym roku. Ludzie, kt贸rzy sprawowali w艂adz臋 nad t膮 cz臋艣ci膮 ziemi rosyjskiej, zwr贸cili si臋 do wojny, powtarzam, 偶膮daj膮c, aby wys艂ali je do w艂adc贸w pochodzenia rosyjskiego i wyznania prawos艂awnego. Ale Warszawa im nie odpowiedzia艂a, a wr臋cz odrzuci艂a ich 偶膮dania, zwr贸cili si臋 do Moskwy, aby Moskwa ich odebra艂a. 呕eby艣cie nie my艣leli, 偶e wymy艣lam r贸偶ne rzeczy. Dam ci te dokumenty.
Tucker: C贸偶, ja, to nie brzmi tak, jakby艣 wymy艣la艂. I nie jestem pewien, dlaczego ma to zwi膮zek z tym, co wydarzy艂o si臋 dwa lata temu.
W艂adimir Putin: Ale to s膮 dokumenty z archiw贸w. Kopie. Oto listy od Bohdana Chmielnickiego, cz艂owieka, kt贸ry wtedy kontrolowa艂 w艂adz臋 w tej cz臋艣ci ziem rosyjskich, kt贸ra teraz nazywa si臋 Ukrain膮. Pisa艂 do Warszawy z 偶膮daniem poszanowania ich praw. A gdy mu odm贸wiono, zacz膮艂 pisa膰 listy do Moskwy. Prosz膮c o wzi臋cie ich pod siln膮 r臋k臋 moskiewskiego cara. Istniej膮 kopie tych dokument贸w. Zostawi臋 je dla twojej dobrej pami臋ci. Jest t艂umaczenie na j臋zyk rosyjski. Mo偶esz go p贸藕niej przet艂umaczy膰 na j臋zyk angielski. Ale Rosja nie zgodzi艂aby si臋 na ich przyj臋cie od razu, zak艂adaj膮c, 偶e rozpocznie si臋 wojna z Polsk膮. Mimo to w 1654 r. rosyjskie zgromadzenie najwy偶szego duchowie艅stwa i ziemia艅szczyzny z carem na czele, kt贸re by艂o organem przedstawicielskim w艂adzy dawnego pa艅stwa rosyjskiego, postanowi艂o w艂膮czy膰 cz臋艣膰 ziem staroruskich do Kr贸lestwa Moskewskiego. Jak mo偶na si臋 by艂o spodziewa膰, rozpocz臋艂a si臋 wojna z Polsk膮. Trwa艂 on 13 lat, po czym w 1654 roku zawarto rozejm. A 32 lata p贸藕niej chyba podpisano traktat pokojowy z Polsk膮, kt贸ry nazwano pokojem wiecznym. I te ziemie, ca艂y lewy brzeg Dniepru, 艂膮cznie z Kijowem, przypad艂y Rosji. A ca艂y prawy brzeg Dniepru pozosta艂 w Polsce. Pod rz膮dami Katarzyny Wielka Rosja odzyska艂a wszystkie swoje historyczne ziemie, w tym na po艂udniu i zachodzie, wszystko to trwa艂o a偶 do rewolucji. Przed I wojn膮 艣wiatow膮 austriacki Sztab Generalny opiera艂 si臋 na ideach ukrainizacji i zacz膮艂 aktywnie promowa膰 idee Ukrainy i ukrainizacji. Motyw by艂 oczywisty. Tu偶 przed I wojn膮 艣wiatow膮 chcieli os艂abi膰 potencjalnego wroga i zapewni膰 sobie dogodne warunki w strefie przygranicznej. Tak wi臋c pomys艂, kt贸ry pojawi艂 si臋 w Polsce, 偶e ludzie mieszkaj膮cy na tym terytorium nie s膮 tak naprawd臋 Rosjanami, ale raczej nale偶膮 do okre艣lonej grupy etnicznej, Ukrai艅cy zacz臋li by膰 propagowani przez austriacki Sztab Generalny. Ju偶 w XIX wieku pojawili si臋 teoretycy nawo艂uj膮cy do niepodleg艂o艣ci Ukrainy. Wszyscy oni jednak twierdzili, 偶e Ukraina powinna mie膰 bardzo dobre relacje z Rosj膮. Nalegali na to. Po rewolucji 1917 r. bolszewicy d膮偶yli do przywr贸cenia pa艅stwowo艣ci i rozpocz臋艂a si臋 wojna domowa, w tym dzia艂ania wojenne z Polsk膮. W 1921 r. proklamowano pok贸j z Polsk膮. Na mocy tego traktatu prawy brzeg Dniepru zosta艂 ponownie zwr贸cony Polsce. W 1939 roku, po wsp贸艂pracy Polski z Hitlerem. Owszem, wsp贸艂pracowa艂a z Hitlerem, nie, Hitler zaoferowa艂 Polsce pok贸j i traktat o przyja藕ni. Sojusz, domagaj膮cy si臋 w zamian oddania przez Polsk臋 Niemcom tzw. Korytarza Gda艅skiego, kt贸ry 艂膮czy艂 wi臋ksz膮 cz臋艣膰 Niemiec z Prusami Wschodnimi i Kr贸lewcem. Po I wojnie 艣wiatowej tereny te przesz艂y pod r臋ce Polski. A zamiast Gda艅ska powsta艂o miasto Gdasnk. Hitler poprosi艂 ich o polubowne udzielenie, ale odm贸wili. Oczywi艣cie, nadal kolaborowali z Hitlerem i wsp贸lnie anga偶owali si臋 w rozbi贸r Czechos艂owacji.
Tucker: Ale czy mog臋 zapyta膰, 偶e Ukraina, a na pewno cz臋艣膰 Ukrainy, wschodnia Ukraina jest w rzeczywisto艣ci Rosj膮 od setek lat. Dlaczego nie mia艂by艣 tego po prostu przyj膮膰, gdy zosta艂e艣 prezydentem 24 lata temu? Macie bro艅 nuklearn膮. Nie. To w艂a艣ciwie twoja ziemia. Dlaczego tak d艂ugo czeka艂e艣?
W艂adimir Putin: Powiem wam, 偶e po to przychodz臋. Ta odprawa dobiega ko艅ca. To mo偶e by膰 nudne, ale wyja艣nia wiele rzeczy.
Tucker: To nie jest nudne. Po prostu nie jestem pewien, jakie to ma znaczenie.
W艂adimir Putin: Dobrze, dobrze. Ciesz臋 si臋, 偶e to doceniasz. Dzi臋kuj臋. Tak wi臋c przed II wojn膮 艣wiatow膮 Polska kolaborowa艂a z Hitlerem. I cho膰 nie uleg艂a 偶膮daniom Hitlera, to i tak razem z Hitlerem uczestniczy艂a w rozbiorze Czechos艂owacji, gdy偶 Polacy nie oddali Niemcom korytarza gda艅skiego i posun臋li si臋 za daleko, popychaj膮c Hitlera do rozpocz臋cia II wojny 艣wiatowej od zaatakowania ich. Dlaczego to w艂a艣nie Polska rozpocz臋艂a wojn臋 1 wrze艣nia 1939 roku? Polska okaza艂a si臋 bezkompromisowa, a Hitlerowi nie pozosta艂o nic innego, jak zacz膮膰 realizowa膰 swoje plany z Polsk膮. Sobieski. Nawiasem m贸wi膮c, ZSRR, czyta艂em niekt贸re dokumenty archiwalne, zachowa艂 si臋 bardzo uczciwie i poprosi艂 Polsk臋 o zgod臋 na tranzyt swoich wojsk przez terytorium Polski w celu pomocy Czechos艂owacji. Ale 贸wczesny polski minister spraw zagranicznych powiedzia艂, 偶e je艣li sowieckie samoloty przelec膮 nad Polsk膮, to zostan膮 zestrzelone nad terytorium Polski. Ale to nie ma znaczenia. Liczy si臋 to, 偶e wojna si臋 zacz臋艂a, a Polska pad艂a ofiar膮 polityki, kt贸r膮 prowadzi艂a wobec Czechos艂owacji. Na mocy znanego paktu Ribbentrop-Mo艂otow cz臋艣膰 terytorium obejmuj膮cego zachodni膮 Ukrain臋 mia艂a zosta膰 przekazana Rosji, w ten spos贸b Rosja, kt贸ra w贸wczas nosi艂a nazw臋 ZSRR, odzyska艂a swoje historyczne ziemie. Po zwyci臋stwie w Wielkiej Wojnie Ojczy藕nianej, jak nazywamy II wojn臋 艣wiatow膮, wszystkie te terytoria zosta艂y ostatecznie w艂膮czone do Rosji, do ZSRR. Je艣li chodzi o Polsk臋, to otrzyma艂a ona, najwyra藕niej w ramach rekompensaty, ziemie, kt贸re pierwotnie nale偶a艂y do Niemc贸w. Wschodnia cz臋艣膰 Niemiec. S膮 to obecnie zachodnie ziemie Polski. Oczywi艣cie Polska odzyska艂a dost臋p do Ba艂tyku i Gda艅ska. Kt贸remu po raz kolejny nadano polsk膮 nazw臋. Tak wi臋c ta sytuacja si臋 rozwin臋艂a. W 1922 roku, kiedy powstawa艂 ZSRR, bolszewicy rozpocz臋li budow臋 ZSRR i ustanowili Ukrain臋 Sowieck膮, kt贸ra nigdy wcze艣niej nie istnia艂a.
Tucker: Zgadza si臋.
W艂adimir Putin: Stalin nalega艂, aby te republiki zosta艂y w艂膮czone do ZSRR jako autonomiczne podmioty. Z jakiego艣 niewyt艂umaczalnego powodu Lenin, za艂o偶yciel pa艅stwa radzieckiego, nalega艂, aby mieli prawo wycofa膰 si臋 z ZSRR. I znowu, z niewiadomych przyczyn, przekaza艂 nowo utworzonej Republice Radzieckiej Ukrainy cz臋艣膰 ziem wraz z mieszkaj膮cymi tam lud藕mi, mimo 偶e te ziemie nigdy nie nazywa艂y si臋 Ukrain膮, a mimo to sta艂y si臋 cz臋艣ci膮 tej Ukrai艅skiej Republiki Radzieckiej. Ziemie te obejmowa艂y region Morza Czarnego, kt贸ry zosta艂 otrzymany za Katarzyny Wielkiej i kt贸ry nie mia艂 偶adnego historycznego zwi膮zku z Ukrain膮. Nawet je艣li cofniemy si臋 a偶 do 1654 roku, kiedy ziemie te powr贸ci艂y do Imperium Rosyjskiego. Terytorium to by艂o wielko艣ci 3-4 region贸w wsp贸艂czesnej Ukrainy, bez regionu Morza Czarnego. To by艂o zupe艂nie wykluczone.
Tucker: W 1654 roku.
W艂adimir Putin: No w艂a艣nie.
Tucker: Po prostu, najwyra藕niej masz encyklopedyczn膮 wiedz臋 na temat tego regionu. Ale dlaczego przez pierwsze 22 lata prezydentury nie przekonywa艂, 偶e Ukraina nie jest prawdziwym krajem?
W艂adimir Putin: Zwi膮zek Radziecki otrzyma艂 ogromne terytorium, kt贸re nigdy do niego nie nale偶a艂o, w tym region Morza Czarnego. W pewnym momencie, gdy Rosja otrzyma艂a je w wyniku wojen rosyjsko-tureckich, nazywano je Now膮 Rosj膮 lub inn膮 Rosj膮. Ale to nie ma znaczenia. Liczy si臋 to, 偶e Lenin, za艂o偶yciel pa艅stwa radzieckiego, ustanowi艂 Ukrain臋 w ten spos贸b. Przez dziesi臋ciolecia Ukrai艅ska Republika Rad rozwija艂a si臋 w ramach ZSRR. I z niewiadomych przyczyn bolszewicy znowu zaanga偶owali si臋 w ukrainizacj臋. Nie tylko dlatego, 偶e kierownictwo sowieckie sk艂ada艂o si臋 w du偶ej mierze z os贸b pochodz膮cych z Ukrainy. T艂umaczono to raczej og贸ln膮 polityk膮 indygenizacji prowadzon膮 przez Zwi膮zek Radziecki. To samo robiono w innych republikach radzieckich. Wi膮za艂o si臋 to z promocj膮 j臋zyk贸w narodowych i kultur narodowych, co w zasadzie nie jest z艂e. Tak powsta艂a sowiecka Ukraina. Po II wojnie 艣wiatowej Ukraina otrzyma艂a, opr贸cz ziem, kt贸re przed wojn膮 nale偶a艂y do Polski, cz臋艣膰 ziem, kt贸re wcze艣niej nale偶a艂y do W臋gier i Rumunii. Tak wi臋c Rumunii i W臋grom odebrano cz臋艣膰 swoich ziem i przekazano sowieckiej Ukrainie, kt贸re nadal pozostaj膮 cz臋艣ci膮 Ukrainy. W tym sensie mamy wszelkie powody, by twierdzi膰, 偶e Ukraina jest sztucznym pa艅stwem, kt贸re zosta艂o ukszta艂towane z woli Stalina.
Tucker: Czy wierzysz, 偶e W臋gry maj膮 prawo odebra膰 swoj膮 ziemi臋 Ukrainie, a inne narody maj膮 prawo wr贸ci膰 do swoich granic z 1654 roku?
W艂adimir Putin: Nie jestem pewien, czy powinni wr贸ci膰 do swoich granic z 1654 roku. Ale bior膮c pod uwag臋 czasy Stalina, tak zwany re偶im Stalina, kt贸ry, jak twierdzi wielu, by艂 艣wiadkiem licznych narusze艅 praw cz艂owieka i narusze艅 praw innych pa艅stw. Mo偶na powiedzie膰, 偶e mogliby domaga膰 si臋 tych swoich ziem, nie maj膮c do tego prawa. Jest to przynajmniej zrozumia艂e.
Tucker: Czy powiedzia艂e艣 Viktorowi Orb谩nowi, 偶e mo偶e mie膰 cz臋艣膰 Ukrainy?
W艂adimir Putin: Nigdy. Nigdy mu o tym nie powiedzia艂em. Ani razu. Nie przeprowadzili艣my nawet 偶adnej rozmowy na ten temat. Ale tak naprawd臋 wiem na pewno, 偶e W臋grzy, kt贸rzy tam mieszkaj膮, chcieli wr贸ci膰 do swojej historycznej ziemi. Co wi臋cej, chcia艂bym podzieli膰 si臋 z Wami bardzo ciekaw膮 histori膮. Robi臋 dygresj臋, to sprawa osobista. Gdzie艣 na pocz膮tku lat 80. pojecha艂em samochodem z 贸wczesnego Leningradu na wycieczk臋 przez Zwi膮zek Radziecki przez Kij贸w. Zatrzyma艂 si臋 w Kijowie, a nast臋pnie uda艂 si臋 na zachodni膮 Ukrain臋. Pojecha艂em do miasta Beregowoj i wszystkie nazwy miast i wsi by艂y po rosyjsku i w j臋zyku, kt贸rego nie rozumia艂em, po w臋giersku, po rosyjsku i po w臋giersku. Nie po ukrai艅sku, ani po rosyjsku, ani po w臋giersku. Przeje偶d偶a艂em przez jak膮艣 wiosk臋, a obok dom贸w siedzieli m臋偶czy藕ni, ubrani w czarne trzycz臋艣ciowe garnitury i czarne cylindryczne kapelusze. Zapyta艂em, czy to s膮 jacy艣 arty艣ci? Powiedziano mi, 偶e nie, to nie s膮 arty艣ci, to s膮 W臋grzy. Zapyta艂em, co oni tu robi膮? Co masz na my艣li? To jest ich ziemia. Mieszkaj膮 tutaj. By艂o to w czasach sowieckich w latach 80. Zachowali j臋zyk w臋gierski, w臋gierskie imiona i wszystkie stroje narodowe. S膮 W臋grami i czuj膮 si臋 W臋grami. I oczywi艣cie, kiedy teraz dochodzi do naruszenia.
Tucker: Co to jest, a jest tego sporo, cho膰 my艣l臋, 偶e wiele narod贸w jest zaniepokojonych Transylwani膮, o czym oczywi艣cie wiesz. Ale wiele narod贸w czuje si臋 sfrustrowanych przerysowanymi granicami wojen XX wieku i wojen sprzed tysi膮ca lat, tych, o kt贸rych wspomnia艂e艣. Ale faktem jest, 偶e nie przedstawi艂e艣 tej sprawy publicznie a偶 do dw贸ch lat temu, w lutym. A w sprawie, kt贸r膮 pan przytoczy艂, a kt贸r膮 dzisiaj czyta艂em, wyja艣nia pan obszernie, 偶e odczuwa艂 pan fizyczne zagro偶enie ze strony Zachodu w NATO, w tym potencjalne zagro偶enie nuklearne. I to w艂a艣nie sk艂oni艂o ci臋 do ruchu. Czy to jest uczciwa charakterystyka tego, co powiedzia艂e艣?
W艂adimir Putin: Rozumiem, 偶e moje d艂ugie przem贸wienia prawdopodobnie wykraczaj膮 poza gatunek wywiadu. Dlatego zapyta艂em ci臋 na pocz膮tku, czy b臋dziemy mieli powa偶n膮 rozmow臋 czy przedstawienie? Powiedzia艂e艣 powa偶n膮 rozmow臋. Wi臋c prosz臋 o wyrozumia艂o艣膰. Dochodzimy do punktu, w kt贸rym powsta艂a sowiecka Ukraina. Potem, w 1991 roku, upad艂 Zwi膮zek Radziecki i wszystko, co Rosja hojnie obdarzy艂a Ukrain臋, zosta艂o przez ni膮 wywleczone. Dochodz臋 do bardzo wa偶nego punktu dzisiejszego programu.
Tucker: Dzi臋kuj臋.
W艂adimir Putin: Przecie偶 upadek Zwi膮zku Radzieckiego zosta艂 zainicjowany przez rosyjskie kierownictwo. Nie rozumiem, czym kierowali si臋 w贸wczas rosyjscy przyw贸dcy, ale podejrzewam, 偶e by艂o kilka powod贸w, by s膮dzi膰, 偶e wszystko b臋dzie dobrze. Po pierwsze, my艣l臋, 偶e 贸wcze艣ni rosyjscy przyw贸dcy wierzyli, 偶e podstawy stosunk贸w mi臋dzy Rosj膮 a Ukrain膮 s膮 w rzeczywisto艣ci wsp贸lnym j臋zykiem. Ponad 90% ludno艣ci m贸wi艂o tam po rosyjsku. Wi臋zy rodzinne, co trzecia osoba mia艂a jakie艣 wi臋zi rodzinne lub przyjacielskie. Wsp贸lna kultura. Wsp贸lna historia, wreszcie wsp贸lna wiara, wsp贸艂istnienie z jednym pa艅stwem przez wieki i g艂臋boko powi膮zane ze sob膮 gospodarki. Wszystko to by艂o tak fundamentalne. Wszystkie te elementy razem sprawiaj膮, 偶e nasze dobre relacje s膮 nieuniknione. Druga kwestia jest bardzo wa偶na. Chc臋, 偶eby艣 ty jako obywatel ameryka艅ski i twoi widzowie o tym us艂yszeli. Dawne rosyjskie kierownictwo wychodzi艂o z za艂o偶enia, 偶e Zwi膮zek Radziecki przesta艂 istnie膰, a zatem nie ma ju偶 ideologicznych linii podzia艂u. Rosja nawet dobrowolnie i aktywnie zgodzi艂a si臋 na upadek Zwi膮zku Radzieckiego i wierzy艂a, 偶e tak zwany cywilizowany Zach贸d zrozumie to jako zaproszenie do wsp贸艂pracy i stowarzyszenia. Tego w艂a艣nie oczekiwa艂a Rosja, zar贸wno od Stan贸w Zjednoczonych, jak i od tak zwanego kolektywnego Zachodu jako ca艂o艣ci. Byli m膮drzy ludzie, w tym w Niemczech, Egon Bahr, g艂贸wny polityk Partii Socjaldemokratycznej, kt贸ry w swoich osobistych rozmowach z sowieckimi przyw贸dcami na skraju upadku Zwi膮zku Radzieckiego upiera艂 si臋, 偶e wiedz膮, i偶 w Europie nale偶y ustanowi膰 systemy bezpiecze艅stwa. Pomoc powinna by膰 udzielona zjednoczonym Niemcom, ale nale偶y r贸wnie偶 ustanowi膰 nowy system, kt贸ry obejmie Stany Zjednoczone, Kanad臋, Rosj臋 i inne kraje Europy 艢rodkowej. Ale NATO nie musi si臋 rozszerza膰. Oto, co powiedzia艂. Je艣li NATO si臋 rozszerzy, wszystko b臋dzie takie samo jak w czasie zimnej wojny, tylko bli偶ej granic Rosji. To wszystko. By艂 m膮drym starcem, ale nikt go nie s艂ucha艂. Prawd臋 m贸wi膮c, raz si臋 zdenerwowa艂. Je艣li, powiedzia艂, nie pos艂uchacie mnie, nigdy wi臋cej nie postawi臋 stopy w Moskwie. Wszystko sta艂o si臋 tak, jak powiedzia艂.
Tucker: Oczywi艣cie, 偶e si臋 spe艂ni艂o. Wspominali艣my o tym wiele razy. My艣l臋, 偶e to s艂uszna uwaga. Wielu Amerykan贸w my艣la艂o, 偶e stosunki mi臋dzy Rosj膮 a Stanami Zjednoczonymi b臋d膮 w porz膮dku po upadku Zwi膮zku Radzieckiego i zako艅czeniu zimnej wojny, sta艂o si臋 odwrotnie. Ale nigdy nie wyja艣ni艂e艣, dlaczego uwa偶asz, 偶e tak si臋 sta艂o, poza stwierdzeniem, 偶e Zach贸d obawia si臋 silnej Rosji. Ale mamy silne Chiny, kt贸rych Zach贸d nie wydaje si臋 zbytnio obawia膰. Jak my艣lisz, co z Rosj膮, przekonali decydent贸w, 偶e musz膮 j膮 zlikwidowa膰?
W艂adimir Putin: Zach贸d boi si臋 silnych Chin bardziej ni偶 silnej Rosji, poniewa偶 Rosja zdoby艂a 150 milion贸w ludzi, a Chiny maj膮 1,5 miliarda mieszka艅c贸w. A jego gospodarka rozwija si臋 w zawrotnym tempie, czyli o 5% rocznie. Kiedy艣 by艂o ich jeszcze wi臋cej, ale to wystarczy Chinom. Jak uj膮艂 to kiedy艣 Bismarck, potencja艂 jest najwa偶niejszy. Potencja艂 Chin jest ogromny. Jest to obecnie najwi臋ksza gospodarka na 艣wiecie pod wzgl臋dem parytetu si艂y nabywczej i wielko艣ci gospodarki. Ju偶 do艣膰 dawno temu wyprzedza Stany Zjednoczone i ro艣nie w szybkim tempie. Nie m贸wmy o tym, kto si臋 kogo boi. Nie rozumujmy w takich kategoriach. Przejd藕my do tego, 偶e po 1991 roku, kiedy Rosja oczekiwa艂a, 偶e zostanie przyj臋ta do bratniej rodziny cywilizowanych narod贸w, nic takiego si臋 nie wydarzy艂o. Oszuka艂e艣 nas. Nie mam na my艣li ciebie osobi艣cie, kiedy m贸wi臋 ty. Mowa oczywi艣cie o Stanach Zjednoczonych. Obiecywano, 偶e NATO nie rozszerzy si臋 na wsch贸d. Ale zdarzy艂o si臋 to pi臋膰 razy. By艂o pi臋膰 fal ekspansji. Tolerowali艣my to wszystko. Pr贸bowali艣my ich przekona膰. M贸wili艣my, prosz臋, nie r贸b tego. Jeste艣my teraz tak samo bur偶uazyjni jak wy. Jeste艣my gospodark膮 rynkow膮 i nie ma w艂adzy Partii Komunistycznej. Negocjujmy. Co wi臋cej, m贸wi艂em to ju偶 wcze艣niej publicznie. By艂 taki moment, kiedy zacz臋艂a narasta膰 mi臋dzy nami pewna przepa艣膰. Wcze艣niej Jelcyn przyjecha艂 do Stan贸w Zjednoczonych. Pami臋tajcie, 偶e przemawia艂 w Kongresie i powiedzia艂 dobre s艂owa: Niech B贸g b艂ogos艂awi Ameryk臋. Wszystko, co powiedzia艂, by艂o sygna艂ami, wpu艣膰my nas do 艣rodka. Pami臋tajmy, co dzia艂o si臋 wcze艣niej w Jugos艂awii, Jelcyn by艂 obsypywany pochwa艂ami. Gdy tylko rozpocz臋艂y si臋 wydarzenia w Jugos艂awii, podni贸s艂 g艂os w obronie Serb贸w. Nie mogli艣my nie podnie艣膰 g艂osu w obronie Serb贸w. Rozumiem, 偶e toczy艂y si臋 tam skomplikowane procesy. Tak, ale Rosja nie mog艂a si臋 powstrzyma膰 od podniesienia g艂osu w obronie Serb贸w, poniewa偶 Serbowie s膮 r贸wnie偶 szczeg贸lnym i bliskim nam narodem, z kultur膮 prawos艂awn膮 i tak dalej. To nar贸d, kt贸ry tak wiele wycierpia艂 przez pokolenia. C贸偶, niezale偶nie od tego. Wa偶ne jest to, 偶e Jelcyn wyrazi艂 swoje poparcie. Co zrobi艂y Stany Zjednoczone? 艁ami膮c prawo mi臋dzynarodowe i Kart臋 Narod贸w Zjednoczonych, rozpocz臋艂a bombardowania Belgradu. To Stany Zjednoczone wyprowadzi艂y d偶ina z butelki. Co wi臋cej, kiedy Rosja zaprotestowa艂a i wyrazi艂a swoje oburzenie, co zosta艂o powiedziane? Karta Narod贸w Zjednoczonych i prawo mi臋dzynarodowe sta艂y si臋 przestarza艂e. Teraz wszyscy powo艂uj膮 si臋 na prawo mi臋dzynarodowe, ale wtedy zacz臋to m贸wi膰, 偶e wszystko jest przestarza艂e. Wszystko trzeba by艂o zmieni膰. Rzeczywi艣cie, niekt贸re rzeczy musz膮 zosta膰 zmienione, poniewa偶 zmieni艂a si臋 r贸wnowaga si艂. To prawda, ale nie w ten spos贸b. Jelcyn zosta艂 natychmiast wleczony w b艂oto, oskar偶ony o alkoholizm, o to, 偶e nic nie rozumie, 偶e nic nie wie. Rozumia艂 wszystko, zapewniam ci臋. Zosta艂em prezydentem w 2000 roku. Pomy艣la艂em, 偶e sprawa jugos艂owia艅ska jest sko艅czona, ale powinni艣my spr贸bowa膰 odbudowa膰 stosunki. Otw贸rzmy ponownie drzwi, przez kt贸re Rosja pr贸bowa艂a przej艣膰. Co wi臋cej, powiedzia艂em to publicznie, mog臋 powt贸rzy膰. Na spotkaniu tutaj na Kremlu z ust臋puj膮cym prezydentem Billem Clintonem, w艂a艣nie tutaj, w s膮siednim pokoju, powiedzia艂em do niego, zapyta艂em go: Bill, czy my艣lisz, 偶e gdyby Rosja poprosi艂a o przyst膮pienie do NATO, czy my艣lisz, 偶e tak by si臋 sta艂o?" Nagle powiedzia艂: "Wiesz, to interesuj膮ce. My艣l臋, 偶e tak. Ale wieczorem, kiedy spotkali艣my si臋 na kolacji, powiedzia艂: "Wiesz, rozmawia艂em z moim zespo艂em, nie, teraz to nie jest mo偶liwe. Mo偶esz go zapyta膰. My艣l臋, 偶e obejrzy nasz wywiad, potwierdzi to. Nie powiedzia艂bym czego艣 takiego, gdyby to si臋 nie wydarzy艂o. Okej, c贸偶, teraz to niemo偶liwe.
Tucker: By艂e艣 szczery? Czy wst膮pi艂by艣 do NATO?
W艂adimir Putin: S艂uchaj, zada艂em pytanie, czy to mo偶liwe, czy nie? Odpowied藕, kt贸r膮 otrzyma艂em, brzmia艂a: nie. Gdybym by艂 nieszczery w moim pragnieniu dowiedzenia si臋, jakie jest stanowisko przyw贸dcze...
Tucker: Ale gdyby powiedzia艂 "tak", czy wst膮pi艂by艣 do NATO?
W艂adimir Putin: Gdyby powiedzia艂 "tak", proces zbli偶enia by si臋 rozpocz膮艂, a w ko艅cu mog艂oby do niego doj艣膰, gdyby艣my zobaczyli jakie艣 szczere 偶yczenie ze strony naszych partner贸w. Tak si臋 jednak nie sta艂o. C贸偶, "nie" oznacza "nie", "w porz膮dku", "w porz膮dku".
Tucker: Jak my艣lisz, dlaczego tak jest? Tylko po to, 偶eby dosta膰 si臋 do motywu. Wiem, wyra藕nie jeste艣 z tego powodu rozgoryczony. Rozumiem. Ale jak my艣lisz, dlaczego Zach贸d ci臋 wtedy odrzuci艂? Sk膮d ta wrogo艣膰? Dlaczego koniec zimnej wojny nie naprawi艂 tych stosunk贸w? Co motywuje to z Twojego punktu widzenia?

Brak komentarzy:
Prze艣lij komentarz