W czasie wojny polsko-bolszewickiej poza sojuszniczymi oddziałami ukraińskimi atamana Symona Petlury i białoruskimi, walczyło wielu „białych” Rosjan oraz Kozaków. Jedną z najciekawszych formacji tego typu była Samodzielna Dońska Brygada Kozacka pod dowództwem esauła Aleksandra Salnikowa.
W czasie wojny domowej w Rosji większość Kozaków dońskich opowiedziała się przeciwko bolszewikom i zasiliła szeregi antybolszewickiej Armii Dońskiej. Była to jedna z najliczniejszych formacji „białych” na południu Rosji, która w swoim szczytowym okresie liczyła ponad 70 000 szabel i bagnetów.
Jednak w trakcie odwrotu „białych” na Krym w marcu 1920 roku w wyniku fatalnego zaplanowania ewakuacji przez sztab głównodowodzącego Sił Zbrojnych Południa Rosji oraz niedostatecznej liczby łodzi Armia Czerwona wzięła w Noworosyjsku do niewoli przeszło 22 tysiące białogwardzistów głównie Kozaków, którzy zostali pozostawieni na pastwę losu.
Wielu z tych, którzy dostali się do bolszewickiej niewoli, otrzymało szansę „odkupienia win” wobec nowej władzy. Zostali wcieleni do Armii Czerwonej i niemal natychmiast skierowani na front, aby walczyć przeciwko Polakom podczas trwającej wojny polsko-bolszewickiej.
Jednak przy pierwszej sprzyjającej okazji Kozacy przechodzili na stronę polską. Tak postąpili Kozacy pod dowództwem esauła Aleksandra Salnikowa z niesławnej 1. Armii Konnej Budionnego, którzy pod koniec maja 1920 roku w rejonie Białej Cerkwi po zamordowaniu bolszewickich komisarzy przeszli na stronę polską.
Tak powołano do życia Samodzielną Dońską Brygadę Kozacką, która liczyła wówczas ok. 800–900 żołnierzy. Formacja ta wykazała się wielką bitnością w kolejnych miesiącach wojny, prowadząc ciężkie walki osłonowe podczas odwrotu wojsk polskich z Ukrainy, gdzie poniosła bardzo ciężkie straty.
Następnie wykrwawioną i zredukowaną do 500 żołnierzy brygadę wycofano z działań wojennych w celu reorganizacji i uzupełnienia strat. W Hrubieszowie zasilono ją 350 jeńcami z Armii Czerwonej.
Po reorganizacji brygada została podporządkowana 3. Armii generała Sikorskiego i operowała z Chełma, prowadząc wypady na tyły wroga. Na początku października 1920 roku przeniesiono ją w rejon Szepetówki, gdzie przeszła pod komendę sojuszniczej 3. Armii Rosyjskiej.
Po podpisaniu polsko-bolszewickiego rozejmu nie złożyła broni i przeszła na Podole, biorąc udział w nieudanej wyprawie na Bracław. Po porażce Kozacy wrócili do Polski, gdzie zostali rozbrojeni i internowani w obozie w Ostrowi Łomżyńskiej.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz