10 października minęła 121 rocznica urodzin Kaarla Kurko, fińskiego żołnierza i pisarza. Walczył przeciwko bolszewikom w Finlandii, Estonii i Łotwie. Uczestniczył również w wojnie polsko-bolszewickiej, walcząc pod dowództwem gen. Stanisława Bułak-Bałachowicza.
Do Polski Kurko przybył przez Litwę. Powodem obrania najtrudniejszej trasy był brak możliwości uzyskania paszportu w konsulatach fińskich na terenie Łotwy i Estonii.
Po przybyciu do Warszawy Kurko spotkał się z innymi Finami przebywającymi w Warszawie. Zachęcili go oni do zaciągnięcia się w szeregi oddziału kawalerii Bułak-Bałachowicza. Stacjonował on wówczas w Brześciu. Pod komendą Bałachowicza służyło już wówczas około 80 Finów, a pod koniec wojny blisko 200.
Z okresu wojny polsko-bolszewickiej Kurko pozostawił wspomnienia obejmujące opisy walk na Ukrainie i Białorusi. Niezwykle ciekawe są opisy relacji z ludnością cywilną, ale też zabawnych codziennych sytuacji z frontu. "Pewnego wieczoru przybyło do mnie dwóch czarnych jak smoła M.rzynów w pełnym uzbrojeniu, mówiących dobrze po fińsku. Chłopcy ci, Finowie, wyjaśnili ze śmiechem, że wysmarowali się sadzą i poszli do rosyjskiej wsi, która właśnie spodziewała się czerwonoarmistów. Mieszkańcy uciekli na widok czarnoskórych, a wiadomość o pojawieniu się m.rzyńskiego oddziału na froncie rozeszła się po okolicy niczym wiatr. Nawet w bolszewickim rozkazie dziennym wspomniano o udziale w walkach francuskiego regimentu M.rzynów".
Wspomnienia z wojny w Polsce Kurko spisał kilkanaście lat później, pozostają one więc pełne nieścisłości. Są jednak jednym z nielicznych źródeł traktujących o działalności wojskowej Stanisława Bułak-Bałachowicza w Polsce. Autor miał też niewątpliwy talent pisarski. Ciekawostką jest, że swoją pierwszą książkę napisał w wieku 12 lat i miała ona ponad 300 stron (!).
Po opuszczeniu Polski Kurko wstąpił do Legii Cudzoziemskiej. Walczył w Maroku, następnie wyjechał do Indochin. Podczas wojny zimowej i później w latach 1941-1944 pełnił zadania związane z obroną cywilną. W 1944 r. książki Kurko, jako "dzieła wątpliwe politycznie" zostały usunięte z bibliotek za sprawą Komisji Nadzorczej kontrolowanej przez Sowietów.
_________________________________
Rekonstrukcja paszportu ze zdjęciem Kaarla Kurko wystawionego na fałszywe dane Viljo Riikonena przez poselstwo fińskie w Warszawie.
Ze zbiorów Archiwum Narodowego Finlandii.

Brak komentarzy:
Prześlij komentarz