Dokładnie 105 lat temu, 1 marca 1920 roku w pobliżu stanicy Jegorłykskiej rozegrała się największa bitwa kawaleryjska w całej wojnie domowej w Rosji.

 

RobSon

@Robson1872

Dokładnie 105 lat temu, 1 marca 1920 roku w pobliżu stanicy Jegorłykskiej rozegrała się największa bitwa kawaleryjska w całej wojnie domowej w Rosji. Według oficjalnych szacunków po obu stronach walczyło łącznie około 25 000 kawalerzystów. Zapraszam do wątku poświęconego bitwie, która ostatecznie przesądziła o losach wojny domowej na południu Rosji.

W celu powstrzymania ofensywy Frontu Kaukaskiego Armii Czerwonej przeciwko Siłom Zbrojnym Południa Rosji i odzyskania inicjatywy, „biali” skierowali na front grupę kawaleryjską pod dowództwem generała Pawłowa, która stała się ich główną siłą uderzeniową. Uznano, że to starcie zadecyduje o losach wojny domowej na południu Rosji. 1 i 2 marca doszło do niezwykle zaciekłych walk z bolszewikami w rejonie stanicy Jegorłykskiej oraz stacji Ataman.

Dowództwo 1. Armii Konnej skierowało w tym kierunku wszystkie dostępne siły, w tym 20. Dywizję Strzelecką, 1. Kaukaską Dywizję Kawalerii oraz 2. Dywizję Kawaleryjską. Podczas tych walk kawaleria „białych” wielokrotnie kontratakowała, starając się za wszelką cenę odrzucić oddziały Armii Czerwonej, jednak za każdym razem czerwoni odpierali ataki Kozaków. Pomimo kilku szans na odwrócenie sytuacji militarnej, bitwa ostatecznie zakończyła się bezprecedensowym zwycięstwem bolszewików i niemal całkowitym rozbiciem „białej” kawalerii generała Pawłowa.

W nocy z 1 na 2 marca oddziały 1. Armii Konnej Budionnego przełamały pozycje grupy kawaleryjskiej generała Pawłowa, a następnie zdobyły stację Ataman, a później stanice Jegorłykską. Biali byli bliscy odwrócenia sytuacji na Froncie Południowym na swoją korzyść, jednak kluczową rolę odegrał brak generała Mamontowa, który zmarł 14 lutego 1920 roku na tyfus. Jak zauważył generał Denikin, wraz ze śmiercią Mamontowa Kozacy stracili serce do walki i nie byli już w stanie przeciwstawiać się bolszewikom z dawną siłą.

Kolejną przyczyną niepowodzenia był fatalny stan fizyczny oddziałów kozackich, które były wyczerpane w wyniku działań toczących się w ekstremalnych mrozach sięgających -30 stopni. To starcie ostatecznie przekreśliło szanse „białych” na zmianę sytuacji na froncie i doprowadziło do dalszego odwrotu na południe, w kierunku Morza Czarnego. Biali nie mieli już do dyspozycji żadnych rezerw, aby powstrzymać nacierającą bolszewicką nawałnicę.

Ponadto, w wyniku długotrwałego odwrotu, serii klęsk oraz epidemii tyfusu, Siły Zbrojne Południa Rosji znalazły się w stanie głębokiej demoralizacji i niskiego morale. Szerzyły się liczne dezercje, a wśród żołnierzy powszechnie panował brak wiary w dowództwo oraz powodzenie dalszej walki. Po sukcesie w bitwie pod Jegorłykską, Front Kaukaski Armii Czerwonej natychmiast rozpoczął natarcie na pozostałych odcinkach frontu, zdobywając stanicę Chomutowską (9. Armia) oraz Stawropol (11. Armia).

Bitwa ta dodatkowo przypieczętowała los Kozaków dońskich i kubańskich, gdyż ponownie do kozackich stanic wkroczyli żądni zemsty czerwonoarmiści. Pierwszą rzeczą, jaką zrobili, było rozstrzelanie starszyzny, stanowiącej najbardziej konserwatywny odłam Kozactwa. Następnie rozpoczęły się masowe gwałty oraz dalsze represje skierowane wobec pozostałej części Kozactwa, w tym oficerów, duchownych, inteligencji oraz zamożnych Kozaków.