Jerzy Szaniawski

 

Krzysztof Plebański

@Maj69Krzysztof

#KotwicaHistorii 1. Dziś okrągłe 55 lat od jego śmierci, a cisza wokół tej rocznicy jakby zdarzyło się to 55 wieków temu. Wspomnijmy, być może najwybitniejszego, dramaturga XX wieku,człowieka skrzywdzonego przez los,a dziś zapomnianego. 16 marca 1970 roku umiera Jerzy Szaniawski.

2. Pochodził z zamożnej inteligenckiej rodziny i pierwotnie wydawało się, że poświęci się rolnictwu i naukom przyrodniczym. Górę wzięła jednak pasja literacka, tym bardziej, że już pierwsza sztuka, "Murzyn" przyniosła mu sukces. Kolejne ugruntowały jego pozycję.

3. Wyjątkową rolę w jego twórczości odgrywały dramaty pisane specjalnie dla radia. Jego związek z tym medium był czymś absolutnie nowatorskim i przyniósł mu już zupełnie ogólnopolską popularność. Mimo, że stronił od bliskich kontaktów ze środowiskiem literackim

4. również i ono doceniło go. Przyznano mu Państwową Nagrodę Literacką, a w 1933 roku przyjęto do Polskiej Akademii Literatury, czyli ograniczonego do piętnastu, grona najwybitniejszych twórców literatury. Nie było wtedy większego dowodu uznania dla twórcy.

5. Wojna przyniosła mu uwięzienie i tułaczkę, ale prawdziwy dramat nastał wraz z zainstalowaniem nowej władzy. Nie dość, że rozparcelowano jego majątek, to zrujnowaną resztówkę obciążono horrendalnymi podatkami i domiarami. Na dodatek pisarza objęto zakazem

6. drukowania oraz wznawiania, jako wroga nowego ustroju. Doszło do tego, że Szaniawski zmuszony był sam sprzedawać plony, aby zarobić na kolejne obciążenia. Żył w całkowitej nędzy. Tylko jedno pismo uchyliło mu swe łamy, krakowski Przekrój, w którym Szaniawski

7. stworzył nieśmiertelną postać Profesora Tutki, cykl opowiadań, powiastek filozoficznych, w których przebija tęsknota za światem kultury, dobrego wychowania, wartości. W latach 1967-68 powstał na motywach tych opowiadań serial "Klub profesora Tutki" z Gustawem

8. Holoubkiem w tytułowej roli. Aktor o tej postaci mówił,że ceni tę postać: "przede wszystkim za dobre obyczaje i za to, że wszystko, co jego dotyczy, jest przenoszone w świat, do którego się tęskni". Może więc warto sięgnąć po Szaniawskiego lub chociaż po film.