Proces Księcia d’Enghien. Jak reagowano w Europie i w kraju?

 

Bartek 

@Bartek20221998

Zacznijmy od prozaicznego przykładu. Jak wspomniałem we wcześniejszym poście, książe d’Enghien miał psa. Jako, że właściciel został rozstrzelany to psem trzeba było się jakoś zająć. I właśnie się nim zajęto, nie wiadomo do końca, kto był jego właścicielem zaraz po śmierci księcia, jednak w przyszłości pies został własnością Króla Szwecji Gustawa IV. Pies ten miał ponoć nosić obroże z napisem „Należę do nieszczęsnego księcia d’Enghien”.

Kiedy do opinii publicznej dotarła wiadomość o egzekucji, to Europa była wzburzona i zszokowana. Mówiono wręcz, że takie zachowanie jest typowe dla Napoleona, gdyż przedstawiało jego „korsykańską żądzę wendetty”. Nawet lud paryski był przerażony tym procesem. Paryżanie bali się, że Napoleon wkracza na drogę Robespierre’a. Rosjanie na przykład protestowali przeciwko temu procesowi. W odpowiedzi na to Napoleon rozkazał francuskiemu ambasadorowi w Petersburgu poprosić o zwrot paszportów co mocno pogorszyło i tak już fatalne relacje francusko-rosyjskie.

W najbliższym otoczeniu Napoleona jedna z osób miała powiedzieć na temat tej egzekucji: „To gorzej niż zbrodnia, to błąd!” Nie wiadomo jednak kto te słowa wypowiedział. Przypisuje się je zarówno Talleyrandowi jak i również Fouche. Napoleon na Radzie Stanu 23 marca 1804 roku miał się poniekąd z tego procesu tłumaczyć. W kontekście Francuzów miał powiedzieć, w wielu słowach, ale bardzo ogólnie można je streścić do zdania, że „Paryżanie to zbieranina durniów, która wierzy we wszystko, nawet najbardziej absurdalne oskarżenia”. W przypadku oburzenia ze strony innych państw Napoleon mówił, że w sumie to książę Badenii to zareagował minimalnie tj. wyraził oburzenie wkroczeniem wojsk a nie tyle samym faktem porwania ksiecia d’Enghien. Ponadto przypominał jeszcze czasy Ludwika XIV, który to po zawarciu pokoju utrechckiego miał wydalić ród Stuartów z Francji. Po tych wydarzeniach niestety niektórzy przypisali Napoleonowi łatkę „królobójcy”. Jednocześnie już wkrótce, tj. w ciągu zaledwie dwóch-trzech tygodni został zlikwidowany spisek Cadoudala. Ponadto Napoleon bardzo mocno ugruntował swoją władzę, która już wkrótce zmieni jego tytuł z Pierwszego Konsula na Cesarza!