ORP " Groźny" 351

ORP " Groźny" 351
Był moim domem przez kilka lat.

środa, 19 marca 2025

Richard Burton

 

Był pierwszym Brytyjczykiem, który dotarł do Mekki w Arabii i Harar w Etiopii. Był też pierwszym podróżnikiem, który przedsięwziął podróż do źródeł Nilu ze wschodniego wybrzeża Afryki. Był poliglotą znającym 29 języków obcych i 11 dialektów, potrafił recytować Koran z pamięci. Po zakończeniu edukacji w szkołach prywatnych na kontynencie europejskim zapisał się na arabistykę na uniwersytecie w Oksfordzie, ale już po roku został z uczelni usunięty za udział w pojedynku. W związku z tym w roku 1842 wstąpił do sił zbrojnych Kompanii Wschodnioindyjskiej jako oficer piechoty w pułku Bombay Native Infantry, w którym służył przez siedem lat w dzisiejszym Pakistanie. Dużo podróżował, ucząc się języków perskiego, afgani i hindustani oraz doskonaląc swój arabski. W roku 1853 otrzymał roczny urlop na doskonalenie swej znajomości arabskiego i wyjazd na Bliski Wschód. Dokonawszy dla niepoznaki obrzezania, w przebraniu pielgrzyma, jako afgański lekarz Mirza Abdullah dotarł do Mekki i Medyny. Jako pierwszy Brytyjczyk miał możność obejrzeć z bliska i dokonać rysunków przedstawiających najświętsze sanktuarium islamu i „czarny kamień”. Rok później otrzymał rozkaz spenetrowania Złotego Rogu Afryki, a w szczególności niezbadanego obszaru zwanego Somaliland (dzisiejsza Somalia). Na czele nielicznej ekspedycji wylądował w Adenie i zaraz na wstępie odwiedził osławione w tamtych czasach centrum handlu niewolnikami Harar w północno-wschodniej Abisynii. Przebrany – jak uprzednio – za Araba, dostał się, jako pierwszy Europejczyk, do zamkniętego miasta i odbył szereg spotkań z miejscowymi prominentami. Po dziesięciu dniach wrócił – samotnie wędrując przez pustynię – do Adenu. Dalsza część wyprawy miała mniej szczęśliwy przebieg. Nim jeszcze ekspedycja opuściła wybrzeże na południe od dzisiejszego Mogadiszu, została znienacka zaatakowana przez tubylców, a on został ciężko raniony w twarz. Po wyzdrowieniu wziął udział w wojnie krymskiej, ale już w roku 1856 ponownie znalazł się w Afryce (rok wcześniej dwaj podróżnicy niemieccy – Johann Ludwig Krapf i Johann Rebmann ogłosili, że w sercu Czarnego Lądu znajduje się wielkie jezioro, być może wielkości Morza Kaspijskiego, będące prawdopodobnie źródłem Nilu) mając potwierdzić te informacje. Ekspedycja – sponsorowana przez Królewskie Towarzystwo Geograficzne i brytyjskie ministerstwo spraw zagranicznych – którą kierował wyruszyła w drogę w sierpniu 1857 r. z Bagamoyo w dzisiejszej Tanzanii. Była to pierwsza ekspedycja poszukująca źródeł Nilu, która nie wyruszyła z Aleksandrii, lecz ze wschodniego wybrzeża Afryki. Ta wyprawa nie tylko nie zakończyła się sukcesem ale o mały włos nie przypłacił jej swoim życiem na skutek ekstremalnie trudnych warunków podróży. Po powrocie z Afryki pojął za żonę Izabellę Arundel i odwiedził Stany Zjednoczone, a w roku 1861 wrócił do Afryki jako konsul brytyjski w Zatoce Gwinejskiej i dokonał pierwszego wejścia na górę Kamerun. W roku 1865 został mianowany konsulem brytyjskim w São Paulo w Brazylii, co zaowocowało podróżą w poprzek kontynentu południowoamerykańskiego. W roku 1869 wrócił na Bliski Wschód jako dyplomata w Damaszku, a od roku 1872 podjął pracę konsula w austriackim wówczas Trieście. W latach 1877–1882 brał udział w wyprawach w poszukiwaniu złota na Bliskim Wschodzie i w Ghanie. W roku 1886 królowa Wiktoria obdarzyła go tytułem szlacheckim. 19 marca 1821 w Torquay (w brytyjskim hrabstwie Devon) urodził się Richard Burton – brytyjski żołnierz, dyplomata, lingwista, pisarz, podróżnik i odkrywca w Indiach, na Bliskim Wschodzie, w Afryce i Ameryce Południowej, badacz afrykańskich i arabskich zachowań seksualnych, tłumacz orientalnej literatury erotycznej. Sir Richard Burton napisał wiele książek o swych odkryciach, przetłumaczył też na angielski Opowieści 1001 nocy. Zmarł 20 października 1890 r. w Trieście. Po jego śmierci małżonka Isabel Arundel zniszczyła wiele dokumentów, które do niego należały.
Sir Richard Francis Burton, Mirza Abdullah the Bushri, Hâjî Abdû El-Yezdî, Frank Baker. Fot Wikipedia

Brak komentarzy: