155 lat temu, 3 lutego 1871 we Lwowie urodził się najwszechstronniejszy polski geograf, Eugeniusz Romer. Nauczyciel i wykładowca, wydawca, naukowiec zasłużony dla rozwoju prawie wszystkich gałęzi geografii, organizator życia akademickiego po obu wojnach. Wielki patriota. Jak mało kto zaangażowany w walkę dyplomatyczną o kształt granic odrodzonej Polski w latach 1918-19. Wyniki jego badań i publikacje kartograficzne to był materiał dowodowy.
Syn zniemczonego Polaka i Węgierki. Jako dziecko drobny i chorowity, a przy tym niezbyt pilny. Wraz ze starszym dwa lata bratem Janem (późniejszym wybitnym wojskowym) przebywał na stancjach, najpierw w Jaśle a potem do Nowym Sączu. W sądeckim gimnazjum obaj Romerowie przeobrazili się w polskich patriotów, angażując się w uczniowską działalność niepodległościową.
Po maturze Eugeniusz rozpoczął studia na UJ w Krakowie i tam pociągnęła go geografia. Studia kontynuował w Halle, a potem we Lwowie (dysertację doktorską przedstawił w 1894). Nie bardzo mu się układało z karierą akademicką, postanowił więc, jak to było praktykowane, zarabiać na życie jako nauczyciel gimnazjalny. Podszedł do bardzo trudnego egzaminu nauczycielskiego, zwykle rozkładanego na 2 lata – niemal z marszu go zaliczył. Po kolejnej turze studiów (w Wiedniu zgłębiał glacjologię i geologię, a meteorologię w Berlinie) podjął pracę jako nauczyciel gimnazjalny we Lwowie. Ogromnie tam ceniony, przepracował w szkole tylko rok.
Późniejsze lata to kariera nauczyciela uniwersyteckiego, podróże po świecie, publikacja rozpraw i prac, a także podręczników. Wachlarz jego zainteresowań był imponujący: od geografii historycznej, historii geografii, dydaktyki, poprzez geomorfologię, hydrografię, klimatologię, do geografii politycznej.
Patriotyczne poczucie obowiązku skierowało Romera w latach I wojny ku kartografii. Zaczął przygotowywać mapy, z których powstał Atlas geograficzno-statystycznego Polski (1917-19) z obszernymi obcojęzycznymi streszczeniami. Ze swoim atlasem i innymi materiałami Romer od 22 grudnia 1918 uczestniczył w rokowaniach pokojowych w Paryżu, a potem w Rydze 1921.
W latach międzywojennych prócz wielu działań w odrodzonym kraju, Romer był też przedstawicielem polskich geografów w strukturach międzynarodowych. Wybrany w 1931 roku w Paryżu na wiceprezydenta Międzynarodowej Unii Geograficznej odpowiadał za organizację XIV Kongresu Geografów Warszawie. Był to pierwszy w historii Kongres w kraju słowiańskim. Polska, pozostająca przez ponad 120 lat w niewoli, nie miała żadnego doświadczenia, ale miała poważanych naukowców. Zorganizowano wiele wycieczek (w tym dłuższe, kilkudniowe, przed kongresem i po kongresie, trasy wiodły m.in. na południe Polski i na Kresy).
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz