Ślub wzięli po roku znajomości. I dobrze, po czasu mieli mało. Nigdy już nie wróci w rodzinne strony żony. W 1936 roku "przewidział" telefon komórkowy. Pisał o urządzeniu, które będziemy nosić w kieszeni kamizelki, a które pozwoli porozumiewać się na odległość bez drutów. Wtedy brzmiało to jak fantazja. "Jutro telefon bez drutu zgruchoce automat telefoniczny, a potem Lucyfer wymyśli taką maszynę, którą będziemy nosili w kieszonce kamizelki”. Dziś trudno nie uśmiechnąć się na myśl, że Kornel Makuszyński wyobrażał sobie świat, w którym telefon mieści się w kieszeni.
Ale życie autora „Awantury o Basię” było znacznie bardziej niezwykłe niż ta jedna wizja. Była w nim wielka popularność, podróże po Europie, miłość do pierwszej żony, dramatyczna utrata niemal całego dorobku i gorzkie lata, kiedy po wojnie jego książki przestały być mile widziane przez władzę.
Kornel Makuszyński urodził się 8 stycznia 1884 roku w Stryju. Był siódmym dzieckiem Julii z Ogonowskich i Edwarda Makuszyńskiego, emerytowanego pułkownika armii austriackiej. Ojciec zmarł, gdy Kornel miał dziesięć lat. Chłopiec musiał szybko nauczyć się samodzielności. Jeszcze jako gimnazjalista zarabiał na utrzymanie, udzielając korepetycji.
W 1910 roku we Lwowie poznał Emilię Bażeńską, studentkę tamtejszego uniwersytetu. To właśnie ona zaprosiła go do rodzinnego majątku w Burbiszkach na Litwie. Kornel poznał tam zupełnie inny świat: dwór, park, ziemiańskie życie i rozległą okolicę. Po roku znajomości, w 1911 roku, wzięli ślub w Warszawie. W latach 1913–1914 mieszkali w Burbiszkach.
Gdy nadeszła wojna,został aresztowany i razem z żoną internowany w głębi rosyjskiego imperium.
Jednak jego życie prywatne naznaczyła tragedia. Emilia zachorowała na gruźlicę i zmarła w 1926 roku. Została pochowana na warszawskich Powązkach. Jej śmierć była dla Makuszyńskiego ogromnym ciosem. Po jej odejściu zerwał związki z Litwą i już nigdy tam nie pojechał. Miejsce związane z pierwszą miłością stało się częścią przeszłości, do której nie chciał wracać.
Rok po śmierci Emilii, 30 sierpnia 1927 roku, ożenił się ponownie. Jego drugą żoną została Janina Gluzińska, śpiewaczka, córka znanego profesora medycyny Antoniego Gluzińskiego. To z nią spędził resztę życia. Janina pozostała przy nim również wtedy, gdy świat, który znał, rozpadł się w czasie II wojny światowej.
We wrześniu 1939 roku niemiecka bomba uderzyła w budynek, w którym mieszkali Makuszyńscy. Pisarz ocalał, ale stracił ogromną część swojego dorobku.
Okupację przeżył w Warszawie. Po upadku powstania trafił do obozu przejściowego w Pruszkowie, a następnie przez Kraków dotarł do Zakopanego. W listopadzie 1944 roku zamieszkał tam na stałe, w willi „Opolanka” przy ulicy Tetmajera 15.
Po wojnie spotkał go kolejny cios. Pisarz, którego książki przed 1939 rokiem czytały tysiące Polaków, został objęty zakazem publikacji i krytykowany przez władze komunistyczne. W epoce socrealizmu jego twórczość uznano za pozbawioną właściwych treści wychowawczych i wsteczną. W 1946 roku udało mu się wydać „List z tamtego świata”, ale później publikowanie kolejnych utworów stało się niezwykle trudne. Zabiegał o możliwość wydawania swoich książek, lecz bez powodzenia..
Kornel Makuszyński zmarł 31 lipca 1953 roku w Zakopanem, w wieku 69 lat. Spoczął na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku.
Janina przeżyła go o dziewiętnaście lat. Zmarła w 1972 roku, a zgromadzone przez nią pamiątki i zbiory stały się podstawą Muzeum Kornela Makuszyńskiego, otwartego w Zakopanem w 1966 roku.
Na zdjęciu - Kornel i Janina.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz