Brak kolonii. Brak transatlantyckiego handlu niewolnikami. Brak Inkwizycji. Podczas gdy Hiszpania paliła ludzi żywcem, a Brytania transportowała Afrykanów przez ocean, Rzeczpospolita zapewniła wolność religijną Żydom, protestantom i prawosławnym, gdy reszta Europy tonęła we krwi.
Konfederacja Warszawska z tysiąc pięćset siedemdziesiątego trzeciego roku była pierwszym prawem w historii Europy gwarantującym wolność sumienia.
Jej królów wybierano. Miała największy parlament na kontynencie.
Była pierwszą, która zniosła karę śmierci za czary w tysiąc sześćset czterdziestym ósmym roku — wiek przed większością Europy.
I w przeciwieństwie do każdego innego imperium, nigdy nie prowadziła wojny agresywnej. Żadnych inwazji w celu podboju. Każdy konflikt, w który weszła, był obronny.
Rozwijała też Ukrainę i Białoruś gospodarczo — zamieniła dzikie stepy w ziemie uprawne, zbudowała miasta, szlaki handlowe i instytucje, gdzie wcześniej nie było nic poza pograniczem.
Nie była idealna. Nic ludzkiego nie jest. Ale w porównaniu z każdym imperium, które powstało przed nią lub po niej, była najbliższym, co ludzkość kiedykolwiek zbudowała, cywilizacją, która wybrała tolerancję zamiast terroru.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz