Z pamiętnika sierżanta Bourgogne. Odwrót spod Moskwy w roku 1812.

 

Bartek 

@Bartek20221998

„Blisko godzinę spędziliśmy przy drodze. Byliśmy świadkami śmierci wielu żołnierzy. Niestety! Szeregi nasze przerzedzać się już zaczęły, choć byliśmy dopiero w początkach naszych nieszczęść i naszej nędzy. W chwilach spoczynku rzucaliśmy się na porzucone trupy końskie. Na biwakach zabierano żywe tym, którzy jeszcze je posiadali. Krew ciekącą zbierano starannie w kotły, aby ją ugotować, a następnie zjeść. Często zdarzało się i tak, że zmuszeni byliśmy spożywać wszystko na surowo, bo w chwili, kiedy zabierano się do gotowania, rozlegał się rozkaz dalszego wymarszu, lub zbliżali się Rosjanie. W tym ostatnim przypadku nie zawsze spieszono się bardzo, gdyż bywały i takie wypadki, że gdy część wojska odpierała nieprzyjaciela, druga najspokojniej spożywała dary Boże.”

Był to fragment książki "Pamiętniki sierżanta Bourgogne". Napisana została przez Adrien'a Bourgogne, który postanowił spisać swoje odczucia w czasie słynnej wyprawy na Moskwę, choć większość książki dotyczy odwrotu. Co jakiś czas będę was raczył fragmentami a gdy ją ukończę napiszę całość recenzji. Napiszę tylko tyle, że książkę czyta się niczym dreszczowiec.

Nawet nie chodzi o pogodę. Książka nie została napisana jak typowa książka naukowa, że było tak i tak, tyle strat, taka bitwa, Ci wygrali, Ci przegrali itp. Tu pojawia się żywa relacja jednego z uczestników, autor podaje wprost nazwiska zwykłych żołnierzy, jego przyjaciół których już nie zobaczy. I całości ich cierpienia. Czytając inne książki na ten temat nie miałem takich mocnych odczuć jak przy tej. Bo tamte opisywały po prostu wydarzenie z naukowego punktu widzenia, a nie z perspektywy prostego żołnierza, tutaj akurat sierżanta grenadierów gwardii.