Ewolucja. Prawosławny Litwin Ruski z pogańskich Prus, czyli Szlachcic Polski i... Katolik
Seria Nie każdy dziedzic pruski to od razu Niemiec, rzecz o naszym rycerstwie herbu Prus
Pomiędzy Sabniami, a Zembrowem, bo to stąd już tylko mostkiem przez rzeczkę, przy drodze na Sterdyń położona jest wieś Kurowice. Po II wojnie światowej znajdował się tu PGR, powstał na terenie dawnego majątku ziemskiego, który jeszcze w XVIII w. należał do tutejszego szlacheckiego rodu gniazdowego Kurowickich, a sami Kurowiccy trzymali go wtedy nieprzerwanie przez ponad 350 lat aż do czasów chorążego podlaskiego Maurycego Kurowickiego (1769), którego synowie ostatecznie zdecydowali się go sprzedać sędziemu drohickiemu Franciszkowi Zaleskiemu w 1788 r.
Jeśli zaś chodzi o ród Kurowickich vel Korowickich jego udokumentowane początki sięgają połowy XV w. i wskazują na to, że jego przedstawiciele zaliczani byli wtedy do tzw. grupy bojarów ruskich oczywiście wyznania prawosławnego, o korzeniach litewsko - ruskich mogą świadczyć ich imiona jak np. Wasyl, Jaczko czy Chodor, a ich pierwotna dziedzina ulokowana była w okolicy zamieszkałej również przez takich bojarów i sąsiadowała od pn. z Łazowskimi i Seroczyńskimi, a od pd. z królewszczyzną znajdującą się pomiędzy Hołowienkami, Sabniami i Grodziskiem. Od zach. i wsch. siedziało już rycerstwo polskie na nadaniach w Zembrowie, Tchórznicy i Toczyskach i stale powiększało w 2 poł XV w. działy swojej ziemi kosztem swoich sąsiadów w tym i tych z Kurowic vel Korowic jak np. Mikołaj z Toczysk (1474) i Klemens z Tchórznicy (1479), którzy brali od Kurowickich w zastaw duże połacie lasów, a Klemens sięgnął tym sposobem aż do dóbr Łazów, gdzie na Paderewie osiadł jeden z jego synów stając się protoplastą Paderewskich herbu Jelita (tak...chodzi o tych Paderewskich i tego Paderewskiego i którym uczą nas w szkole, był ich potomkiem).
Dwoma pierwszymi Kurowickimi, o których wiemy byli bracia Piotr i Jaczko (poł XV w.) z których Piotr Kurowicki pełnił urząd "gajewnika drohickiego" (1464). Ów gajewnik to taki dzisiejszy gajowy, leśniczy, a zważywszy na wielkość obszaru leśnego nad którym miał czuwać z ramienia wielkich książąt litewskich bardziej będzie pasował termin nadleśniczy i nadzorował lasy i ... bartników. Gajewnika proszę nie mylić z innym urzędem czyli z Łowczym, bo to nie to samo. Apropo nadzorowania przez gajewników ... bartników musicie wiedzieć, że pszczoły wtedy nie mieszkały grzecznie w ulach, za domem, na łące, a w lasach, gdzie wybierały sobie stare drzewa z dziuplami same i tam zakładały swoje gniazda czyli barcie skąd bartnicy wybierali miód, a wszystkie drzewa bartne bez wyjątku należały do władcy. Niestety w wyniku intensywnej wycinki starej puszczy w XV/XVI w. ich siedliska praktycznie uległy zagładzie, wtedy dopiero zaczęły pojawiać się ule, które wcale jak ule nie wyglądały, ale o tym może odpowiemy innym razem w innej części Budzika Czasu dokładniej bo temat bardzo ciekawy zwłaszcza na naszym terenie.
Ów gajewnik - nadleśniczy Piotr Kurowicki (1464 - 1480) miał swojego następcę i też z tej rodziny, który również piastował ten urząd, a był nim Chodor Kurowicki (1478 - 1509), czyli wychodzi na to, że była to funkcja dziedziczna. Obaj wspomniani wcześniej bracia Piotr i Jaczko Kurowiccy mieli męskich potomków. I tak wiemy, że synem Piotra był Wasyl (1474) a synem Jaczka był Szczepan i zapewne było ich jeszcze więcej, tyle że imion nie znamy. Kurowiccy więc jeszcze w 1528 r. wystawiali do popisu wojskowego 2 konnych, czyli posiadać musieli 20 włók ziemi z dawnych swoich dóbr dziedzicznych. W rodzinie tej pojawia się też herb Prus, a kolejni jej przedstawiciele używają go nawet w dwóch wariantach jako Prusa I i Prusa III zw. Nagody i długo bo aż do XVII w. pozostają oni w wierze prawłosławnego obrządku. Jeśli przyjąć, że ów Prus, który jest przecież oznaką przynależności do konkretnego rodu heraldycznego prowadzi nas do prapoczątków tego rodu, to może przodkowie Kurowickich pochodzili pierwotnie z terenów pogańskich Prus, tyle że pod Sokołów Podlaski mogli trafić nieco inną drogą jak zwyczajowe w tym przypadku Mazowsze. Np. przez Litwę, albo jeszcze wcześniej i jeszcze za czasów książąt ruskich. W obu przypadkach ich przedstawiciele zeslawizowali się czyli tu to znaczy zruszczyli i stali prawosławnymi chrześcijanami i takich ich spotykamy w pierwszych zachowanych dokumentach źródłowych. Kolejnym etapem było przyjęcie wyznania rzymsko - katolickiego i polonizacja, co pewnie ostatecznie dokonało się w czasach Daniela Rafała Kurowickiego podczaszego drohickiego (1666 - 1703). Za czasów Rzeczpospolitej Szlacheckiej Kurowiccy rozeszli się po różnych stronach tego rozległego państwa, część z nich zaś osiadła stosunkowo niedaleko naszych stron tj. w województwie brzeskim litewskim. Trzeba na koniec jeszcze przyznać, że oprócz Kurowickich Prusów w XVIII w. wiemy też o innych, którzy choć tego samego nazwiska Kurowcki vel Korowicki używać zaczęli innych herbów niż Prus np. Rawicz, Nowina, a nawet Kornicz, co oczywiście potęguje zamieszanie przy badaniach genealogicznych i prowadzić może do wniosków, że mogło być ich więcej różnych rodów, jak tylko ten o którym tutaj była mowa i część z nich poprzez posiadanie cząstkowe dóbr Kurowice posiadała potem nazwisko Kurowicki.
Dariusz M. Kosieradzki
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz