Lata '30, Stanisław i Karolina Kaszyńscy. Urodzony w 1903 roku w Brudzewie Stanisław był wieloletnim sekretarzem gminy Chełmno i znanym w okolicy działaczem społecznym, jak również komendantem miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej. W okresie II wojny światowej zaangażował się w ujawnienie światowej opinii publicznej ludobójstwa dokonywanego w istniejącym wówczas nazistowskim niemieckim obozie zagłady SS-Sonderkommando Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.
Stanisław Kaszyński po uzyskaniu matury rozpoczął pracę początkowo jako urzędnik w Babiaku a w latach 1928-1939 jako sekretarz gminy Chełmno. W 1929 roku poślubił urodzoną w 1909 roku Karolinę Posłowską, z którą miał czworo dzieci. W latach '30 Kaszyńscy byli znanymi w okolicy działaczami społecznymi.
Po wybuchu II wojny światowej władze okupacyjne usunęły Stanisława Kaszyńskiego z funkcji sekretarza, pozostawiając go jednak jako szeregowego pracownika urzędu gminy. Mimo, że nie zachowały się żadne bezpośrednie dokumenty poświadczające przynależność Kaszyńskiego do Polskiego Państwa Podziemnego, to zaangażowanie w jego działalność potwierdzają źródła pośrednie, do których należą m.in. wspomnienia szefa okręgowej komórki wywiadowczej ZWZ-AK gen. Zygmunta Waltera-Janke, a także meldunki dotyczące sytuacji w Chełmnie i okolicach, sporządzone na podstawie informacji pozyskanej od "pracownika gminy, człowieka zaprzysiężonego".
Jesienią 1941 roku w Chełmie nad Nerem rozpoczął funkcjonowanie nazistowski niemiecki obóz zagłady SS-Sonderkommando Kulmhof, którego działalnością zainteresował się Stanisław Kaszyński, zaczynając gromadzić informacje na temat przeznaczenia i organizacji obozu. Najprawdopodobniej z własnej inicjatywy Kaszyński w styczniu 1942 roku podjął próbę zawiadomienia międzynarodowej opinii publicznej na temat ludobójstwa dokonywanego przez Niemców w obozie w Chełmnie. List, za pomocą którego planował powiadomić Międzynarodowy Czerwony Krzyż w Szwajcarii został przechwycony przez gestapo. Jeszcze w tym samym miesiącu Stanisław Kaszyński został aresztowany i uwięziony w piwnicy pałacu w Chełmnie. Zginął zastrzelony podczas próby ucieczki 2 lub 3 lutego 1942 roku. Jego będąca w zaawansowanej ciąży żona została kilka dni później aresztowana i poddana brutalnemu przesłuchaniu w siedzibie gestapo przy ul. Sterlinga 16 w Łodzi, gdzie została zamordowana.
[k]
(fot. chelmno-muzeum eu)
Oryginalna fotografia w komentarzach.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz