Aby umocnić swoje prawa do Austrii, o które to oczywiście pojawiło się więcej pretendentów, Otokar poślubił Małgorzatę, siostrę ostatniego męskiego przedstawiciela Babenbergów Fryderka II Bitnego, zresztą byłą królową Niemiec.
Pozwoliło mu to sięgnąć po resztę dziedzictwa rodu żony, czyli Styrię, o którą zawalczył z Węgrami. Później odziedziczył też po swoim kuzynie Karyntię i Krainę. Panowanie jego siegało więc Adriatyku, aż po tereny dzisiejszej Słowenii i skrawka Włoch (Friuli-Wenecja Julijska), zob. mapka.
Wkrótce, bo w 1253 zmarł Wacław I, dzięki czemu Przemysław Otokar objął władzę w Czechach. Jednak do koronacji doszło dopiero 8 lat później, w 1261 roku. Używał wtedy głównie tytułu 'pana Czech', wyjątkowo 'króla'.
W międzyczasie prowadził wojny z węgierskim Belą IV o Styrię (wielka bitwa pod Kressenbrunn 12 lipca 1260) i z bawarskim Henrykiem XIII (nieudany najazd na Bawarię w 1257) oraz wyjeżdżał na krucjaty do Prus.
W tamtym czasie wyprawy krzyżowe były dla władców dobrą okazją do wykrojenia sobie prywatnych królestw. Jednak w XIII wieku głównym kierunkiem krucjat nie był już Bliski Wschód, ale ziemie nad Bałtykiem.
Od początku lat 20. XIII wieku trwała krucjata w Prusach, wspierana przez papiestwo i cesarstwo oraz ogół władców chrześcijańskich. Początkowo prowadzili ją królowie Danii i książęta piastowscy, a od około 1230 rycerski Zakon Krzyżacki.
Do roku 1249 (pokój w Dzierzgoniu) Krzyżacy przy wsparciu polskim i niemieckim opanowali ziemię chełmińską i Prusy Górne (teren między Wisłą a Pasłęką) oraz podporządkowali Warmię, Natangię i Barcję.
Rok później rozpoczął się drugi etap podboju Prus, który miał objąć Prusy Dolne, czyli teren Sambii, Nadrowii i Skalowii. Krzyżacy rozgłosili w Europie przygotowania do wyprawy, a na jej czele stanął biskup ołomuniecki Bruno ze Schauenburga.
Był on bliskim współpracownikiem Przemysła Otokara, zwłaszcza w dziedzinie polityki zagranicznej. Bruno przekonał króla, że jego udział może zwiększyć mu pozycję w sporze z Węgrami i wewnątrz Rzeszy. Natomiast sam Otokar wywietrzył w krucjacie okazję do zdobycia nowych ziem na północy.
Wyprawa pruska rozpoczęła się w 1354. Biskup Brunon i król Otokar oraz rycerstwo z Czech, Moraw i Austrii zatrzymali się na Boże Narodzenie we Wrocławiu. Po drodze do Prus dołączył do nich margrabia brandenburski Otton III ze swoimi ludźmi.
W styczniu 1255 w Elblągu wyprawa połączyła się z oddziałami krzyżackimi Poppona von Osterna i ruszyła po zamarzniętej ziemi na Sambię. Dzięki zaskoczeniu Otokar pokonał pruskich wodzów z Medenau i Rudawy i w krótkim czasie podbił większość Sambii.
Nobilowie i wolni poddali się i zgodzili na przyjęcie chrztu z rąk Brunona. Prusowie przyjmowali imiona swoich zdobywców oraz uznawali się za ich poddanych.
U ujścia rzeki Pregoły krzyżowcy założyli twierdzę, którą nazwano na cześć czeskiego króla (jeszcze wszak nie koronowanego) Regiomontium, Górą Królewską. Po niemiecku Königsberg, po polsku zaś Królewiec.
Ale i organizator wyprawy, biskup ołomuniecki Bruno ze Schauenburga, pozostawił miasto nazwane na jego cześć. Było to pierwsze miasto na Warmii, które nazwano Braunsberg, Górą Brunona, po polsku Brunsberga, czyli dzisiejsze Braniewo.
Przemysł Otokar wyjeżdżał z Prus okryty sławą obrońcy chrześcijaństwa, pogromcy pogan i potężnego wojownika. Jego zwycięstwa, zwłaszcza to pod Rudawą, opiewali minnesingerzy (niemieccy trubadurzy) a on sam mógł uważać, że zdobyte ziemie należeć będą w przyszłości do niego.
Jednak Zakon Krzyżacki rozumiał to inaczej. Na podstawie przywilejów cesarskiego i papieskiego uważał się za jedynego suwerena w Prusach i zdobyte ziemie uważał za swoje (formalnie Maryjne).
Ten konflikt sprawi, że gdy w 1260 wybuchnie powstanie Prusów na zdobytych ziemiach, Otokar będzie się ociągał z drugą wyprawą. A gdy w końcu nalegania przez papieża po długich negocjacjach dotrze do Prus (1267-68) to zamiast bić w Prusów, będzie uderzał na polskie ziemie Bolesława Wstydliwego. Szybko zresztą wróci, by zajmować się ważniejszymi dla niego konfliktami w Niemczech.
W rezultacie Otokar nie zachował w Prusach ani zdobytych w czasie pierwszej wyprawy posiadłości w Sambii i Warmii, ani obiecanych podczas drugiej wyprawy zdobyczy w Jaćwięży i Galindii.
Pamięć o nim pozostała jednak dzięki Królewcowi, który z czasem stał się drugim po Malborku miastem Prus. Wizerunek i herb Otokara zdobi zresztą do dziś tamtejszą Bramę Królewską, obok księcia Albrechta i króla Fryderyka I (zdj.).
Ambitny Przemyślida przede wszystkim zainteresowany był budowaniem swojej pozycji w Rzeszy. Tron austriacki i królestwo czeskie dawały mu możliwość rozpychania się wśród innych władców niemieckich.
Od 1250 trwało w Niemczech "wielkie bezkrólewie" (Großes Interregnum). Już podobno podczas pierwszej wyprawy do Prus Otokar otrzymał propozycję zostania królem Niemiec, co otwierało mu drogę do tytułu cesarskiego. Musiał jednak pokonać konkurentów.
W 1260 wzmocnił swoją pozycję dokonując zamiany żon. Odprawił Małgorzatę, a pojął księżniczkę halicką Kunegundę (matkę Waclawa II), odbierając Węgrom ważnego sojusznika. Rok później koronował się w Pradze. Pokonał Węgrów i zdobył ziemie na południu.
W 1273 elektorzy zamiast zagrażającego im Przemyślidy wybrali jednak na króla Niemiec mało znaczacego Rudolfa Habsburga. Otokar nie pogodził się z tym wyborem. W 1278 podjął jawną wojnę z Habsburgiem.
26 sierpnia pod Suchymi Krutami (dziś Dürnkrut w Austrii) wojska Przemysła Otokara II z Czech, Moraw, Polski, Bawarii i Brandenburgii starły się z wojskami Rudolfa z Austrii, Styrii, Szwabii, Szwajcarii, Węgier i Chorwacji. Obie armie liczyły po około 30 tysięcy zbrojnych, czyli więcej niż pod Grunwaldem.
Czesi i ich sojusznicy ponieśli całkowitą klęskę. Zginęło ich 12 tysięcy. Wśród zabitych na pobojowisku znaleziono też martwe ciało króla Przemysła Otokara II.
Bitwa pod Suchymi Krutami (czes. bitwa na Polu Morawskim) zmieniła oblicze Europy środkowej. Przemyślidzi przestali być dominującą dynastią i po niespełna trzech dekadach odejdą z kart historii. Zaś Habsburgowie z tą chwilą rozpoczną swoją karierę.
Był jednym z najpotężniejszych Przemyślidów, za którego panowania Czechy miały "dostęp do morza". To na jego cześć nazywano Królewiec w Prusach, a jego syn Wacław II został także królem Polski.
Był synem Wacława I "Jednookiego" i Kunegundy z Hohenstaufów, więc po kądzieli wnukiem króla Niemiec i prawnukiem cesarza Fryderyka Barbarossy.
Początkowo był przygotowywany przez ojca do kariery kościelnej, ale po przedwczesnej śmierci brata został w 1247 margrabią Moraw (ryc.).
Dzięki wsparciu ojca w 1251 Przemysław Otokar został także wybrany przez tamtejszą szlachtę na tron w Księstwie Austrii, gdzie właśnie wygasła męska linia Babenbergów.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz