Bitwa pod Janówką 11 lipca 1863

 

Kerakles

@dwolosiuk

"...kosynierzy nasi, ustawieni między dwoma skrzydłami, z okrzykiem >Jezus Maryja< rzucili się na sam środek Moskwy, zbitej w kupie przez obydwie nasze strzeleckie kompanie. Cięcia ich były straszne, oficerowie zapewniają, że nigdzie nie widzieli ich w takim zapale i ścinali głowy od jednego zamachu, i biegli zapalczywie za uciekającą Moskwą." "zwycięstwo zostało przy nas" Bitwa pod Janówką 11 lipca 1863 Zwana też Bitwą pod Sławatyczami, Romanowem. Jedna z największych bitew Powstania Styczniowego. Bitwa w której Moskwa poniosła duże straty a Powstańcy opanowali pole walki.

Pod Janówką walczyły zgrupowanie powstańcze złożone z oddziałów mjr. Józefa Jankowskiego, kpt. Karola Krysińskiego i mjr. Adama Andrzeja Zielińskiego, o łącznej sile 580 kosynierów i 570 strzelców. Zgrupowanie od strony Romanowa, zostało zaatakowane przez kolumnę wojsk rosyjskich pod dowództwem pułkownika Emila Szelkinga, złożoną z 6 rot piechoty, szwadronu ułanów, sotni kozaków i 2 armat.

Majorowie Zieliński i Jankowski zajęli pozycje po obu stronach drogi prowadzącej z Sajówki do Romanowa. Siły rosyjskie uderzyły na oddziały Zielińskiego i Jankowskiego, a Krysiński dokonał ataku na lewe skrzydło i tyły. Na rosyjskie prawe skrzydło uderzyło około 50 powstańczych kawalerzystów. W wyniku rosyjskiej przewagi Zieliński i Jankowski zaczęli się cofać. Krysiński uchronił oddział Zielińskiego przed rozbiciem i spowodował chaos w szeregach rosyjskich. Na środek nieprzyjacielskiego zgrupowania uderzyli kosynierzy, zadając Rosjanom duże straty. W ostatniej chwili Moskalom udało się ewakuować działa. Siły rosyjskie dokonały szybkiego odwrotu do Sławatycz.

Straty Moskowii wynosiły 176 zabitych, w tym 12 oficerów. 44 rannych Moskale odwieźli do Sławatycz, a 76 rannych wycofało się z resztą sił. 30 rannych wpadło do powstańczej niewoli, ale zostali odesłani do Sławatycz. Powstańcy zdobyli około 20 karabinów i 4 tysiące ładunków amunicji. Straty polskie wynosiły 70 zabitych i pewną ilość rannych.

Ksiądz Stanisław Brzózka, generał Powstania Styczniowego, obserwujący walkę kosynierów pod Janówką, dostrzegł siłę chłopskiej formacji i postanowił na wieśniakach oprzeć w przyszłości swoje działania. Niewątpliwie zwycięskimi kosynierami byli Poleszucy z Polesia Włodawskiego. Moi przodkowie, bitwa miała miejsce raptem kilka km od mego rodzinnego domu. Drogo Poleszucy zapłacili za pomoc Powstańcom, za opór przed przed wyrzeczeniem się katolicyzmu, później przed siłą narzuconą rusyfikacją. W podziękowaniu za to, już w II RP, pogardliwie nazywano nas "Tutejszymi". Cześć i chwała bohaterom!