Wywalczył Polsce niepodległość - piórem

 

To po lekturze jego powieści polska młodzież w dobie popowstaniowej chwyciła ponownie za broń i podczas I wojny światowej udowodniła, że nasz kraj zasługuje na odzyskanie wolności. Wielu żołnierzy Legionów Polskich wspominało potem, że to po przeczytaniu "Trylogii" Henryka Sienkiewicza uwierzyli w zmartwychwstanie Rzeczypospolitej Polskiej. Wielu z nich zabierało nawet "Ogniem i mieczem" do okopów. I wielu z nich z tą wiarą zginęło.

- [Sienkiewicz osiągnął] zrozumienie się pisarza z narodem, jak żaden z piszących na świecie - powiedział o autorze „Trylogii” Stefan Żeromski.

Zmarły lata temu w Szwajcarii Henryk Sienkiewicz nie dożył Niepodległej. Jednak śmiało możemy stwierdzić, że to z niego i jego pióra wyrosła II Rzeczpospolita Polska. Wychował też kolejne pokolenie, urodzone już wolnej Polsce. Na szańcach powstańczej Warszawy ginęli - podobnie jak w legionowych okopach - "Kmicic", "Bohun", czy nawet "Sienkiewicz" właśnie.

- Czytaliśmy "Potop" podczas Powstania w piwnicy, przy ogarku. Wpadła do nas grupka powstańców, jeden był ranny. Skupili się koło nas i tak razem czerpaliśmy wiarę z Sienkiewiczowskich stronic - wspomina Halina Miłkowska.

Obok Trylogii H. Sienkiewicz był autorem takich dzieł jak "Quo vadis" czy "W pustyni i w puszczy". Wśród jego utworów znajdują się też nowele, jak "Janko Muzykant" i "Latarnik", a także reportaże.

W 1905 r. za „wybitne osiągnięcia w dziedzinie epiki i rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu” otrzymał literacką nagrodę Nobla.

- Głoszono ją umarłą, a oto jeden z tysięcznych dowodów, że żyje. Głoszono ją podbitą, a oto nowy dowód, że umie zwyciężać – powiedział o podzielonej przez zaborców Ojczyźnie pierwszy polski noblista, podczas ceremonii wręczania nagród.

Sienkiewicz, decyzją Sejmu RP, był patronem 2016 roku. "My z niego wszyscy" - słowa Stanisława Cata-Mackiewicza przypomniano w tekście przyjętej przez posłów uchwały.

Polska odrodzona też pamiętała o swoim wychowawcy. Pierwszy w Polsce pomnik Henryka Sienkiewicza stanął w Bydgoszczy. Został odsłonięty w 1927 w obecności prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Zburzony przez Niemców we wrześniu 1939. Odbudowany po II wojnie światowej w nieco zmienionej formie.