Julian Przyboś

 Polonijna Agencja Informacyjna

JULIAN PRZYBOŚ - POETA AWANGARDY KRAKOWSKIEJ

6 października 1970 r. zmarł Julian Przyboś, poeta i eseista jeden z najwybitniejszych poetów Awangardy Krakowskiej.

Twórczość Przybosia jak żadna inna zrewolucjonizowała potoczne wyobrażenia o poetyckości, narzuciła nowe formy wyrazu, obrazowania. Do Przybosia – w sensie negatywnym lub pozytywnym – odwoływały się wszystkie późniejsze prądy pokoleniowe w dwudziestoleciu.

Julian Przyboś urodził się w 1901 r. w miejscowości Gwoźnica Dolna na Rzeszowszczyźnie. Poeta wywodził się z warstwy chłopskiej. Jako młody człowiek wstąpił do POW (Polskiej Organizacji Wojskowej utworzonej przez Józefa Piłsudskiego) i w 1918 roku brał udział w walkach polsko-ukraińskich, a w 1920 w wojnie polko-bolszewickiej.

W latach 1921 – 1923 Przyboś studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, a następnie pracował jako nauczyciel, najdłużej w Cieszynie. Tutaj poznał swoją wielką miłość taterniczkę Marzenę Skotnicównę, która była jego uczennicą. Dziewczyna zginęła w dramatycznych okolicznościach w górach. Wraz z młodszą siostrą spadła ze ściany Zamarłej Turni w Tatrach. Po jej śmierci Przyboś napisał słynny wiersz „Z Tatr”. W 1932 roku ożenił się zaś z Bronisławą Kożdoniówną.

Jako poeta Przyboś niemal od początku był związany z Awangardą Krakowską. Swoje wiersze, a także utwory programowe i artykuły drukował w pismach „Zwrotnica”, „Linia”, ale także np. „Sztuka Współczesna”. W 1925 roku ukazał się pierwszy tom poetycki Przybosia, „Śruby”. W 1937 roku poeta wyjechał do Paryża na stypendium, wrócił do kraju w 1939 roku.

Po wybuchu wojny udał się do Lwowa zajętego przez Związek Radziecki. Pisarz pracował tu w Zakładzie Narodowym imienia Ossolińskich. Po wkroczeniu na te tereny Niemców poeta został aresztowany przez gestapo. Kiedy go zwolniono, resztę wojny uprawiał rolę w rodzinnej wsi.

Po zakończeniu wojny, w okresie PRL-u Przyboś pełnił wiele ważnych funkcji w życiu publicznym. Był pierwszym prezesem ZZLP, a także posłem w Szwajcarii (1947 – 1951), zaś w latach 1951 – 1955 był dyrektorem Biblioteki Jagiellońskiej. Należał również do PZPR, wystąpił z partii w 1958 roku. Julian Przyboś zmarł w Warszawie w 1970 roku.

Czytaj więcej #PAI http://pai.media.pl/pai_wiadomosci.php?id=23276