WIELCY KRESOWIACY
24 KWIETNIA 1800 W ANTONINACH NA WOŁYNIU URODZIŁ SIĘ ROMAN ADAM STANISŁAW SANGUSZKO HERBU POGOŃ LITEWSKA– KSIĄŻĘ, PATRIOTA I DZIAŁACZ SPOŁECZNY.
Wielki patriota, który wiernie służył ojczyźnie i poświęcał się dla dobra narodu polskiego. Jego odwaga, honor oraz szlachetność sprawiły, że zapisał się w historii jako człowiek wielkiego serca i niezwykłej wielkości.
Był starszym synem generała Eustachego i Klementyny z Czartoryskich, bratem Władysława Hieronima. W młodości jako pierworodny syn polskiego arystokraty z rozkazu cara, podjął służbę w carskiej gwardii w Sankt Petersburgu. Studiował na uniwersytecie w Berlinie. W 1829 roku ożenił się z Natalią Potocką z którą miał córkę Marię. Po roku nagle zmarła żona Natalia. Adam Sanguszko początkowo zamierzał wstąpić do klasztoru. Na wieść o wybuchu powstania listopadowego dołączył do powstańców. Za walkę z Moskalami został odznaczony Złotym Krzyżem Virtuti Militari. 19 czerwca 1831 roku w bitwie pod Łysobykami dostał się do niewoli rosyjskiej. Został pozbawiony całego majatku, tytułu szlacheckiego i zesłany na Syberię. Kara cara była okrutna. Całą drogę do Tobolska blisko 3300 miał przejść pieszo. Po dziewięciu miesiącach dotarł do celu. Był człowiekiem wielkiej wiary co pozwoliło mu zachować siły. Na zesłaniu dodawał ducha współwięźniom. Książę Roman Sanguszko miał zawsze przy sobie książką Tomasza a Kempis „O naśladowaniu Chrystusa”. Wieczorami z więźniami śpiewał Litanię Loretańską. Z Tobolska trafił na Kaukaz, gdzie musiał przymusowo wstapić do rosyjskiego wojskja. Jako szeregowiec pułku piechoty walczył na Kaukazie, gdzie został poważnie ranny w nogę. W 1838 roku odzyskał prawa cywilne i przywileje szlacheckie. W tym samym roku został translokowany ze Stawropola do Moskwy, gdzie służył w policji. W 1840 został przeniesiony do służby cywilnej. Od 1843 dużo podróżował po świecie. W 1845 uzyskał formalnie zwolnienie z carskiej i wrócił do rodzinnej Sławuty. Po powrocie w 1847 roku wybrał się na dziękczynną pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W Jerozolimie zamieszkał we franciszkańskim domu pielgrzyma, zwanym „Casa Nova” Po pielgrzymce wrócił na Wołyń. Osiadł w pałacu w Słwucie i tu rozbudowywał majatek. Założył cukrownię, papiernię, odlewnię żelaza oraz zainicjował wzorcową dla ówczesnych warunków gospodarkę leśną.Uuchomił m.in. fabrykę sukna, którego główny skład znajdował się w Tarnowie. Miał potężna na owe czasy stadninę koni. Jako pierwszy zaczął trenować konie do wyścigów. Zgromadził niesamowitą galerię dzieł sztuki i książek.
Książę Roman Stanisław Adam Sanguszko zmarł 26 marca 1881 r. Został pochowany w krypcie kościoła pod wezwaniem św. Doroty w Sławucie.
Roman Adam Stanisław Sanguszko. Fot: autor nieznany, domena publiczna. Żródło: commons.wikimedia
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz