ORP " Groźny" 351

ORP " Groźny" 351
Był moim domem przez kilka lat.

wtorek, 25 listopada 2025

Remiszew Duży i Mały

Cykl "Budzik Czasu 620" Remiszew Duży i Mały, czyli Rębiszewo Truski i Chrome oraz Rembiszewscy vel Remiszewscy. Część 6 W cieniu Puszczy Rogowskiej pełnej złowrogiej magii i starożytnych artefaktów. Pogańskie Duchy Lasu Repkowskiego. 

Na pn. od Kożuchowa, a ściślej rzecz ujmując to od Krasnodębów, a jeszcze dokładniej od Kasm i Rafałów położone są dziś dwie wsie gniazdowe Remiszew Duży i Mały zwany Remiszewkiem. Dawno, dawno temu stanowiły jedną dziedzinę zwaną Rębiszewem i długo tak zwaną zanim w XVIII w. ostatecznie zrobiono z nich Remiszew. Tak zresztą początkowo pisali się pierwotnie nasi Remiszewscy, czyli Rębiszewscy. Nadanie to w niedźwiedziej części położone było na terenie, w skraju wielkiej Puszczy Rogowskiej, która ciągnęła się nieprzerwanie od Lasu Przeździeckiego przez Las "Pod Zieloną" zataczając koło na wschód, a następnie skręcając na pd.zach w kierunku Krasnodębów, Błonia i Bielan. Takie położenie tej dziedziny niejako wyjaśnia zaistnienie nazwy Rębiszew pochodzącej ewidentnie od rąbania, wycinki i karczowania Lasów. 
O Remiszewie słyszymy dopiero w 1448 r. (nie zachowały się wcześniejsze wzmianki) to zaś lakoniczna informacja dotycząca jakieś bliżej nie sprecyzowanej sprzedaży tutejszej ziemi. Zresztą i nie ma się co dziwić gdyż pomiędzy 1448 a 1452 r. mnóstwo tutejszej szlachty sprzedawało części różnych gruntów, a wiązało się to z ustabilizowaniem sytuacji politycznej po wygaśnięciu sporów o region pomiędzy Mazowszem a Litwą. Może owa sprzedaż ma coś wspólnego z Dominikiem Rębiszewskim, ojcem Mikołaja wzmiankowanego w l. 1476 i 1481. Zresztą z tego okresu czyli 2 poł. XV w.  wiemy już o większej ilości właścicieli Remiszewa, w sumie to chyba z sześć osób. Oprócz owego Mikołaja "Dominikowicza" pojawia się Jan "Stawik", a raczej jego żona Katarzyna, która pod zastaw pożycza pieniądze od Jana Mleczki ze Szkopów pod Repkami. Ten zaś dodatkowo w 1481 r. bierze też pod zastaw ziemię w Rębiszewie od wyżej wymienionego Mikołaja. Ale Remiszewscy wtedy nie tylko zastawiają np. Stanisław z Remiszewa ma 1 włókę w Kosieradach, które zastawił mu Stanisław Kosieradzki. Wydaję się, że ten sam Stanisław Remiszewski przejął połowę scedowanych na niego dóbr od krewnego tj. księdza Wojciecha Remiszewskiego (i co ciekawe drugi tego imienia, czyli też Stanisław z Remiszewa bierze tegoż księdza drugą połowę). Oprócz nich w 1485 r. w sądzie drohickim pojawia się kolejny z tego rodu, czyli Tomasz Rębiszewski. Już wówczas zaznaczył się podział dóbr Remiszew na dwie zasadnicze części zwane potem Truski i Chrome, a potem na Duże i Małe znane nam współczesnie wsie o nazwie Remiszew. Część z potomków tych Remiszewskich wchodzi w posiadanie innych majątków jak choćby bracia Andrzej, Jan, Jerzy Rębiszewscy mają swój dział na przełomie XV/XVI w. w Baczkach. Jednak duża część pierwotnego nadania czyli Rębiszewa przeszła w ręce Mleczków ze Szkopów, którzy z zyskiem odsprzedali ją następnie w 1508 r. staroście drohickiemu Janowi Steczce z Hołubli. Skąd on się tu wziął? Ano zwyczajnie, poczuł możliwość zrobienia dobrego interesu i w 1504 r. wziął pod zastaw za 50 kop gr. od Stanisława Sokołowskiego syna Mikołaja Rogali połowy Dóbr Rogowskich, sąsiadujących z Remiszewem od północy. Była to tzw. część wójtowska Rogowa, a trzy lata później płacącąc właścicielowi miasta Sokołowa 800 kop gr. (!!!) wszedł w posiadanie całego Rogowa i nic nie pomogły protesty spadkobierców Sokołowskiego, czyli Kiszków. Rozległy i bogaty majatek wchodzacy od stu lat w skład Klucza Sokołowsko - Kupientyńskiego odpadł od niego na stałe. Centrum włości rogowskich stanowił naturalnie Rogów (Rogowo) i od zamierzchłych czasów zamieszkały był przez potomków Rusinów i już w XV w. znajdowała się tu prawosławna, drewniana cerkiew, a osadnictwo w tutejszej puszczy datowano na wczesne średniowiecze, a puszcza ciągnęła się tu dziesiątkami kilometrów w różnych kierunkach, a jej mroczne wnętrze porośnięte gęstą knieją i dąbrowami skrywało tajemnice z okresu jeszcze pogańskiego. W jednym z takich ciemnych mateczników było zaś miejsce wyjątkowe posiadające artefakt. Miejsce to było otaczane szczególnym szacunkiem, czcią i lękiem zarazem, o którym miejscowi mówili zawsze ściszając głos i uprzednio żegnawszy się znakiem Krzyża Świętego: - Las ten zowie się Wojsko, a Głaz tam poczywający Misą Królewską...i bitwa tu ogromna była z Pogany, a tych którzy się poddali i nawrócili tutaj ochrzczono, reszta głowy dała katu. O głazie tym, a raczej dużym Kamieniu Narzutowym, na którym były jakieś znaki, dodajmy płaskim kamieniu z charakterystycznym wgłębieniem pisał w swojej książce badacz takich rzeczy Zbigniew Szczepańczuk i potem wydano ją w 1990 r. (Świdnica), a jej tytuł to "Zabytkowe Kamienie z wykuciami na terenie Diecezji Siedleckiej, czyli Podlaskiej" (dlaczego siedleckiej, a nie drohiczyńskiej? Bo tej drugiej jeszcze wtedy nie było, powstała ciut później niż wydana publikacja). Być może rogowska legenda o Wojsku i Misie Krolewskiej skrywa w sobie czasy Bolesława Chrobrego, może Bolesława Szczodrego zwanego Śmiałym, którego woje mieli wybudować gród obronny w niedalekich Włodkach, a może wcale nie i zwyczajnie chodzi o króla Władysława Jagiełłę, którzy to teraz odgadnie? Apropo Misy Królewskiej z Rogowa w publikacji Szczepańczuka  znajdziecie więcej tego typu artefaktów zlokalizowanych na terenie współczesnego Powiatu Sokołowskiego, niestety część z nich już nie istnieje, a jest tylko świadectwo na to że były. 
Wracając zaś do Rębiszewskich vel Remiszewskich z Rębiszewa vel Remiszewa to trzeba nadmienić, że istniał oprócz naszego Rebiszewa inny tj. Rębiszew Zygadły na wsch. od Zambrowa (Łomża) od którego nazwy pisała się inna rodzina  - ród Rębiszewskich, który miał mieć korzenie pogańskie i pruskie i używać herbu Prus, ale jak twierdzą znawcy tematu oprócz takiego samego nazwiska powstałego od nazwy tamtych dóbr, czyli karczowania puszczy nie mają oni nic wspólnego z naszymi Remiszewskimi, czy aby napewno tak jest? A co jeśli ślad zapomnianego herbu naszych Remiszewskich o którym dziś nic pewnego nie wiemy jest w zapisie Rębiszewo Truski (truski...wszak to trzaski) ...a Trzaska to przecież nazwa klejnotu szlacheckiego...(a w legendzie o nim oba miecze zostały strzaskane)
W następnej części zabierzemy was bardzo blisko i opowiemy o dziwny skorupach znajdowanych w Skorupkach i opowiemy  też  o krewnych Skorupków h. Ślepowron,  czyli Kobylińskich z Kobylan, a to trochę dalej od Remiszewa i na pd.wsch od niego.

Semper Iuncti w Czasie i Przestrzeni 
(zespół prowadzący cykl)
Foto 
Ewa K. Skarżyńska 
Patrycja D. Kosieradzka 
Tekst 
Dariusz M. Kosieradzki

Brak komentarzy: