Tłumaczenie z języka angielski
Ponad 2400 lat temu największa demokracja na świecie została zmuszona do kapitulacji z głodu, ponieważ jej wróg przejął jedną wąską cieśninę.
Historia się nie powtarza, ale często rymuje. I trudno nie zauważyć, że zbudowaliśmy nasz nowoczesny świat na tym samym kruchym fundamencie...
W piątym wieku p.n.e. Ateny były cudem starożytnego świata – potężne, bogate i nieporównywalne kulturowo. Ale Ateny nie mogły same się wyżywić. Zależały od zboża sprowadzanego z Morza Czarnego, a każdy z tych statków zbożowych musiał przepłynąć przez pojedynczy wąski kanał – Hellespont (Dardanele), smukłą cieśninę oddzielającą Europę od Azji.
Wszyscy wiedzieli, że ten, kto kontroluje ten przejście, kontroluje same Ateny.
W 405 roku p.n.e. spartański admirał Lizander dokładnie wiedział, co zrobić: zamiast szturmować miasto, popłynął do Hellespontu i pokonał ateńską flotę strzegącą trasy zbożowej pod Egospotami. Historyk Ksenofont zanotował, że Lizander udał się tam celowo „aby uniemożliwić wyjście statków zbożowych”. Zamknął cieśninę, a w ciągu roku, stojąc w obliczu głodu, najpotężniejsze miasto Grecji poddało się. Jego złoty wiek dobiegł końca...
Do niedawna jedna piąta światowej ropy przechodziła przez pojedynczy wąski kanał w Zatoce Perskiej – Cieśninę Ormuz. Ale od czasu wybuchu wojny z Iranem na początku tego roku ruch przez nią dramatycznie spadł. Dlatego światowa żegluga opiera się na trasie zapasowej – Bab el-Mandeb, cieśninie między Jemenem a Afryką. Teraz, w ciągu ostatnich kilku dni, Huti przejęli nowe terytoria wzdłuż jemenskiego wybrzeża Morza Czerwonego i podobno zdobyli kontrolę nad wieloma strategicznymi wyspami, zaciskając uchwyt na wąskim gardle Bab el-Mandeb. Arabia Saudyjska zamknęła również swój rurociąg naftowy Wschód-Zachód po niedawnym ataku.
Ale najgłębsze zagrożenie to nie cena paliwa, lecz to, co płynie przez te same uduszone szlaki wodne: nawóz. W sierpniu tego roku JP Morgan opublikował raport o tytule, który mówi wszystko: Bezpieczeństwo Żywnościowe Jest Bezpieczeństwem Narodowym: Narastająca Burza. Około jedna trzecia światowego nawozu azotowego – substancji, która pozwala uprawiać połowę całej żywności na ziemi – normalnie przechodzi przez te bliskowschodnie wąskie gardła, które teraz są zagrożone, a w przeciwieństwie do ropy, nie ma strategicznych rezerw tego środka. Nie można uwolnić nawozu ze zbiorów tak, jak uwalnia się ropę. Gdy nie dotrze na czas, by rozsypać go na polach, po prostu zmniejsza się zbiory.
JP Morgan prognozuje, że globalna inflacja żywnościowa wzrośnie z obecnych około 2,8 procent do około 5 procent na początku 2027 roku, i ostrzega, że najbardziej narażone uprawy to te, które karmią najbiedniejszych: ryż, pszenica, cukier. Organizacja Narodów Zjednoczonych powiedziała to samo: jeśli te cieśniny pozostaną zamknięte, poważny kryzys cen żywności może uformować się w ciągu miesięcy, a kraje, które ucierpią pierwsze, to te, które już wydają połowę swoich dochodów tylko na jedzenie.
Istnieje stare powiedzenie: „Między ludzkością a anarchią jest tylko dziewięć posiłków”. Trzy dni bez jedzenia to to, co oddziela uporządkowane społeczeństwo od chaosu. Ateńczycy odkryli to podczas wojny peloponeskiej, a przerażające jest nie tylko to, że coś podobnego mogłoby się powtórzyć, ale że sposób, w jaki zbudowany jest nasz świat dzisiaj, zakłócenie w kilku kluczowych miejscach mogłoby być odczute przez miliony, jeśli nie miliardy, naraz...
Oceń to tłumaczenie:
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz